12 Eylül 1980 askeri darbesinin mimarı Kenan Evren, 9 Mayıs gecesi 98 yaşında hayatını kaybetti. Ancak 12 Eylül darbesinin yarattığı yıkımın yaraları halen sarılabilmiş değil.
2012 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kurulan darbeleri araştırma komisyonun hazırladığı rapora göre Evren’in liderliğindeki 12 Eylül darbesinin ardından,
* 650 bin kişi (her 100 kişiden biri) gözaltına alındı,
* 230 bin kişi sıkıyönetim mahkemelerine gönderildi,
* Açılan 210 bin davada 230 bin kişi yargılandı (71 bin kişi TCK’nin 141, 142 ve 163. maddelerinden; 98 bin 404 kişi örgüt üyesi olmak suçundan yargılandı)
* 7 bin kişi için idam cezası istendi,
* 517 kişiye idam cezası verildi,
* İdamları istenen 259 kişinin dosyası Meclis’e gönderildi,
* Haklarında idam cezası verilenlerden 50’si asıldı,
* 229 kişi cezaevinde öldü,
* 144 kişi kuşkulu bir şekilde öldü,
* 14 kişi açlık grevinde öldü,
* 16 kişi kaçarken vuruldu,
* 95 kişi çatışmada öldü,
* 73 kişiye doğal ölüm raporu verildi,
* 43 kişinin intihar ettiği bildirildi,
* 171 kişinin işkenceden öldüğü belgelendi,
* 1 milyon 683 bin kişi fişlendi,
* 30 bin kişi siyasi mülteci olarak yurtdışına gitti,
* 14 bin kişi vatandaşlıktan çıkarıldı,
* 388 bin kişiye pasaport verilmedi,
* 30 bin kişi sakıncalı olduğu için işten atıldı, (3 bin 854 öğretmen, 998 güvenlik görevlisi, 266 din görevlisi, 120 öğretim üyesi, 47 yargıç ve savcı, 35 mülki amir)
* 1980’de sendikalı işçi sayısı 5 milyon 721 bin 74 iken 1985’te bu sayı 1 milyon 711 bin 254’e düştü
* 39 ton gazete ve dergi imha edildi,
* Gazeteler 300 gün yayın yapamadı,
* 400 gazeteci için toplam 4 bin yıl hapis cezası istendi,
* Yargılanıp mahkûm edilen gazetecilerin aldıkları cezaların toplamı 3315 yıla ulaştı,
* 31 gazeteci cezaevine girdi,
* 300 gazeteci saldırıya uğradı,
* 3 gazeteci silahla öldürüldü,
* 13 büyük gazete için 303 dava açıldı.
Kaynak: Digital Fabrika
