İstanbul büyükşehir belediyesinin (İBB) 2016 yılında verdiği toplam 5 milyar liralık ihalelerin incelendiği raporda büyük ihalelerin ‘adrese teslim’ yapıldığı ve iktidara yakın şirketlerin ‘kartel’ haline getirildiği vurgulandı.
AKP’den Osman Gökçebaş ve Erdal Yılmaz’la İBB’nin 2016 yılı için oluşturulan İBB Meclisi Denetim Komisyonu’na seçilen CHP’li Tarık Balyalı, rapora 18 sayfalık muhalefet şerhi düştü.
‘Şirketler kartel haline getiriliyor’
Cumhuriyet’ten Aykut Küçükkaya’nın aktardığına göre Balyalı şerhinde ihalelerin hangi şirketlere nasıl verildiğine dair ağır eleştiriler getirdi.
Balyalı, ihaleler öncesi belirlenen yaklaşık maliyetlerin doğru hesaplanmadığı, gizli kalması gerekirken bazı şirketlere sızdırıldığını belirtirken, ihale yaklaşık maliyetlerini hazırlayan firmaların dahi ihalelere katıldığını belirtti.
Böylece fiyatların gereksiz yukarı çekilerek rekabet ortamının ortadan kaldırıldığına dikkat çeken CHP’li üye, iktidarın belirli firmaları sürekli ihale kazandırarak kartel haline getirdiğini vurguladı.
Buna göre, İBB 2016 yılında 637 ihale düzenledi, 432 doğrudan temin yaptı. İhalelerin parasal tutarı 11 milyar 80 milyon lirayı buldu. Denetim Komisyonu ise 2016 yılı için 62 ihale ve doğrudan temin dosyasını inceledi. İncelenen ihale dosyalarının parasal toplamı 4 milyar 606 milyon 693 bin lira.
Balyalı’nın değeri 5 milyar lirayı bulan bu ihalelere ilişkin bir tespiti şöyle: “Yapmış olduğumuz incelemelerde özellikle büyük tutarlı ihalelerin önemli bir bölümünde iştiraklerimizin tek katılımcı olduğunu görüyoruz. Çeşitli sebeplerle rekabetin yaşanmadığı bu ihalelerde iştiraklerimiz yaklaşık maliyet üzerinden çok küçük kırımlarla ihaleleri kazanmaktadırlar. Yine yapmış olduğumuz incelemelerde belediye iştiraklerimizin kazandığı ihalelerin bazılarında teknik şartnamelerin rekabeti önleyecek ve başka firmaların katılımını engelleyecek biçimde hazırlandığını tespit ettik.”
Madde madde dikkat çeken ihale örnekleri şunlar:
* Ortaklarından Zahid Akman’ın Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a yakınlığıyla bilindiği Beyaz Holding, İBB’den dev ihaleleri tek başına kazanıyor. İSMEK gibi bazı ihaleleri yıllar boyunca sıkıntısız bir şekilde kazanan Beyaz Holding şirketleri bu ihalelere genellikle tek başlarına giriyor ve verilen tekliflerden çok küçük oranlarda indirime gidiyor. Beyaz Holding 2016 yılında tam 818 milyon TL’lik ihale aldı.
* 100 milyon liralık bir ihale tek firmaya kaldı. Yaklaşık maliyeti 96 milyon 510 bin TL’ydi, belediye şirketi Sağlık A.Ş. 95 milyon 531 bin TL teklifle ihaleyi aldı. Çok sayıda firma şartname satın aldı ancak şartnameye eklenen özel hükümler yüzünden ihaleye bile katılamadı. İBB iştiraki Sağlık A.Ş. tek başına katılıp, yüzde 1’in altında fiyat düşürerek ihaleyi kazandı.
* ‘Sabiha Gökçen Havalimanı-Kurtköy Kavşağı Raylı Sistem Metro Hattı Uygulamaya Esas Kesin Proje Hizmetleri İşi’ ihalesinde yaklaşık maliyet 7 milyon 666 bin TL’ydi. İhale 2 milyon 120 bin TL’yle sonuçlandı. Söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında altı firmadan teklif alındı, dördü de ihaleye katıldı. İhaleyi yaklaşık maliyete 6 milyon TL fiyat veren firma 2 milyon 120 bin TL bedelle kazandı.
* ‘2017 Yılı Su ve Maden Suyu Alımı’ ihalesinde yaklaşık maliyet 7 milyon 502 bin TL’ydi. 6 milyon 955 bin TL’ye ihale edildi. İBB’ye su ve maden suyu alımıyla ilgili olan bu ihaleye İstanbul’un en büyük su üreticisi olan belediye şirketi HAMİDİYE A.Ş. davet bile edilmedi. Üç firmanın katıldığı ihale sonucunda söz konusu ihaleyi HAMİDİYE A.Ş’nin bayisi olan bir firma kazandı.
AKP’li belediyeler partilileri ihya etmiş: Üç kişiye 145 milyon liralık 126 ihale
İBB meclis üyesi AKP’linin babasına iki yılda 2 milyon liralık 30 ihale verilmiş
Düzce’de ‘aile saadeti’: AKP’li başkan ‘amca, gelin, yeğen’ dokuz akrabasına koltuk vermiş
Al gülüm ver gülüm: AKP’li bakanlar akrabalarını kurumlarına karşılıklı müdür atadı
AKP’li vekil Turan’ın oğlunun şirketine Bağcılar belediyesinden beş yılda 11 ihale
Bakan Kaya’nın belediye meclis üyesi kardeşi, AKP’li belediyeden üç ihale almış
