Trafik ışıkları için neden sarı-kırmızı-yeşilin seçildiğinden domatesin sebze mi meyve mi olduğu tartışmasına ve hatta kadın ve erkeklerin kıyafetlerinde düğmelerin neden farklı yönlerde olduğuna kadar günlük hayatın birçok ‘ufak’ detayı genelde bilinmez.
Huffington Post, günlük hayatta sıklıkla karşılaştığımız ve her zaman nedenini merak ettiğimiz yedi ‘şey’i açıkladı.
1. Trafik ışıkları neden sarı, yeşil ve kırmızıdır? Üç renk düzeni 19’uncu yüzyılın başlarında demiryollarında trenleri kontrol için uyguladığı sinyal düzenine dayanıyor. O yıllarda kırmızı ‘dur’, yeşil ‘ikaz’, beyaz ise ‘geç’ anlamına geliyordu. Ancak kırmızı filtreler sıklıkla düşünce iki adet beyaz ışık ortaya çıkıyor ve bu da kazalara neden oluyordu. Dolayısıyla yeşil filtreler beyazla değiştirildi ve ‘geç’ anlamında kullanılmaya başladı. Sarı da ‘ikaz’ ışığı olarak sisteme eklendi.
John Peake Knight, Londra’da 1868’de modern ışık sistemini yarattığında ışıklar sadece geceleri kullanılıyordu, gündüzleri polisler kendileri trafiği kontrol ediyordu. Ancak gaz sızıntısı sonucu bir polisin ciddi derecede yanmasıyla sistem terk edildi. 1920’de William L. Potts, bugün bildiğimiz kırmızı-yeşil-sarı sistemini buldu.
2. Televizyondaki karıncalı görüntü neden oluşur? Geçmişte kalan bu görüntüye, antene ulaşan radyo dalgaları neden oluyor. Her kanal için ayrı bir frekans vardır. Antene gelen dalgalar havadaki doğal statiği bastıramazsa bu karıncalı görüntüyü görürüz. Ancak antene frekans boyutunda bir dalga gelirse bu diğer tüm dalgaları bastırır ve yayını izleyebilirsiniz.
3. Yataklarda neden etiket yer alır ve (aslında) bunları sökmek neden yasaktır? 20’nci yüzyılın başlarında uyanık üreticiler maliyeti düşürmek amacıyla yatakların içine gazete, paçavra hatta yemek arığı bile koyuyordu. Bu sorunu bertaraf etmek amacıyla, yatağın içinde ne olduğunu açıklayan bir etiket yapıştırılması zorunlu hale getirildi. Üreticiler, ürünü satmadan önce etiketi söküp bildik yoldan devam edince de etiketlerin sökülmesi yasaklandı.
Ne kadar çok kenar varsa o kadar uyarıcı
4. ‘Dur’ levhaları neden kırmızı bir sekizgen? 1915’te ABD’nin Detroit kentinde kullanılan ilk ‘Dur’ levhası daire şeklide ve beyaz zemin üzerine siyah yazılıydı. Bu tarihten sonra birçok farklı şekilde levhalar üretildi. 1923’te getirilen bir standartla bugünkü halini aldı. Uzmanlara göre, bu levhanın ne kadar çok kenarı olursa sürücüler için o kadar uyarıcı oluyordu.
Zemin rengi de yıllar içinde beyaz, sarı olarak kullanılan işaret için en sonunda uyarı anlamını kuveetlendiren kırmızıda karar kılındı.
5. Dolarların üzerindeki kocaman harfler ne anlama gelir? ABD Başkanının solundaki bu harfler, paranın hangi Merkez Bankası tarafından dolaşıma sokulduğunu gösterir. (A: Boston, B: New York, C: Philadelphia, D: Cleveland, E: Richmond, F: Atlanta, G: Chicago, H: St. Louis, I: Minneapolis, J: Kansas City, K: Dallas, L: San Francisco)
Aşçılar ve çiftçiler domatesi tartışıyor
6. Domates meyve mi sebze mi? Bu aslında aşçılar ve çiftçiler arasında süregelen bir tartışma. Botanik açısından baktığımızda domates, tohumları nedeniyle meyve olarak kabul edilir. Bilim insanları göre meyveyi, içinde kendi tohumu bulunan yiyecek olarak tanımlıyor. Aşçılarsa diğer meyvelere göre şeker tadı düşük olduğu ve genellikle pişirilerek yendiği için sebze olarak kabul ediyor.
7. Kadın ve erkek kıyafetlerindeki düğmeler neden farklı taraflarda yer alır? Söylenceye göre bu durum, kadınların hizmetçileri tarafından erkeklerinse kendi başlarına giyindikleri dönemden kalma. Hizmetçiler rahatça ilikleyebilsin diye düğmeler onların sağ eline denk gelecek şekilde ama giysilerin sol tarafına dikiliyordu.
