Aralarında çocukların da olduğu 34 kişinin öldüğü Roboski katliamında, Genelkurmay’ın insansız hava aracının (İHA) geçtiği görüntülerdeki grubun ‘kaçakçı olduğu’ yönündeki değerlendirmeyi dikkate almadığı ortaya çıktı.
Dönemin 2. Ordu Komutanlığı istihbarat başkanı Albay Aygün Eker, üstleriyle paylaştıkları bu değerlendirmeye karşın, Genelkurmay’ın hava harekatına karar verdiğini söylemiş.
Eker’in ifadelerini Genelkurmay sümenaltı mı ediyor?
Eker’in askeri savcılığa verdi ifade, hava harekatı kararının Genelkurmay’ca alındığını ortaya koyarken, Genelkurmay Başkanlığı Askeri Savcılığı’nın Roboski katliamına ilişkin takipsizlik kararında olayın ‘kaçınılmaz bir hata’ olduğu savunulmuştu.
Ancak takipsizlik kararında Eker’in gruptakilerin kaçakçı olabileceğine ilişkin değerlendirmesine yer verilmedi. Mağdur yakınlarının Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı bireysel başvurulara Adalet Bakanlığı’nın gönderdiği savunmada da Genelkurmay’ın bakanlığa gönderdiği yazı esas alındı. Bu yazıda da Eker’in değerlendirmeleri yer almadı.
Sınırdan geçince yakalanacaklarmış
Milliyet’ten Kemal Göktaş’ın haberine göre, askeri savcılığa ifade veren Eker, İHA görüntülerini 28 Aralık 2011 günü dönemin Harekat kurmay başkanı Tuğgeneral Halil Erkek ile birlikte izlediklerini, ilk kanaatlerinin grubun kaçakçılardan oluştuğu yönünde olduğunu söyledi.
Eker, bölgenin PKK kontrolünde olduğu gerekçesiyle, grubun aralarında PKK’lıların ya da onlara ait silahların da olabileceğini düşündüğünü, bu görüşlerini yanındakilere anlattığını belirtti. Bu yüzden 2’inci Ordu, son ana kadar grubun sınırdan geçtikten sonra yakalanması için hazırlık yapmış.
İlerleyen saatlerde kendisinin de içinde olduğu 2’inci Ordu’nun Genelkurmay’ın hava hareketına karar verdiğini öğrendiğini belirten Eker, dönemin 2’inci Ordu komutanı Servet Yörük’e kararın yanlış olduğunu ve sonuçlarının vahim olacağını savunmuş. Ancak Ordu Komutanı Yörük kendisini, “Genelkurmay‘ın elinde kesin bilgiler olmasa bu kararı vermez” diyerek yanıtlamış.
Hava harekatından önce topçu atışı ısrarı
Eker’in anlattıklarına göre, hava harekatına karar verilmeden önce kaçakçı gruba atışı yapılması da gündemdeymiş. Dönemin Jandarma Asayiş Kolordu komutanı Korg. Yıldırım Güvenç’in görüntülerdekilerin PKK’lı olduğu kanaatine vardığını söyleyen Eker, bu yüzden Güvenç’in topçu atışı yapılmasını istediğini aktardı. Eker, “Kolordu komutanı hangi gerekçelerle bu kanaate vardığına dair bir bilgi söylemedi. Topçu atışının da ne maksatla (imha, sındırma veya tespit) yapılmasının istendiğine ilişkin bir şey söylemedi” diye konuştu.
Grubun sınırdan geçer geçmez yakalanmasını salık veren Eker, topçu atışı yapılmasında Jandarma tümen komutanı ve Asayiş kolordu komutanının ısrarcı olduğunu belirtti. Bunun üzerine Eker, ordu komutanının tümeni arayıp bir daha sorulmasını, isteklerinin devam etmesi halinde topçu atışı yapılması için teklifin Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na gönderilmesini, onay gelmeden önce atış yapılmamasını emretmiş.
Eker, grubun sınırdan geçtikten sonra yakalanması hakkında planlar yapılırken, 2’nci Birleştirilmiş Hava Harekat Merkezi’nden Albay Ahmet Kazdal’a telefonla ‘kaçakçılarla birlikte teröristler ve teröristlere ait malzeme olduğu’ değerlendirmesini ve Hava Kuvveti Komutanlığı’ndan bir taleplerinin olmadığını belirttiğini söyledi.
İlerleyen saatlerde topçu atışının iptal edildiğini söyleyen Eker son olarak ordu komutanının, ‘takip edilen grubun sınırı geçtikten sonra yakalanması emrini ilettiğini’ söyledi.
‘Bilmediğimiz bir bilgiye sahipler diye düşündük’
Topçu atışı kararı rafa kalkınca saat 20.30’da 2. Ordu Komutanlığı’na hava harekatına karar verildiği iletilmiş.
Harekat bilgisi gelince Ordu Komutanı Yörük’ün kurmay başkanı tarafından karargaha davet edildiğini söyleyen Eker, bunun sebebinin Ordu Komutanlığı ile hava harekatını planlayanların kanaati arasındaki uyuşmazlık olduğunu belirtti.
Ellerinde başka bilgi olduğunu düşündük
Eker, bunu şöyle anlattı: “Bu aşamada GİM’dekiler olarak biz hava harekatına karar veren makamın elinde bizim bilmediğimiz teyit edilmiş bir bilgi olduğunu düşündük. Ancak bize danışılmamasını da yadırgadık. Çünkü önceki tecrübelerimizde bu tür bir operasyon kararı alındığında orduya danışılmaması gibi bir durum genellikle olmamıştı. Şöyle ki topçu atışı yapma talebimiz üzerine hava harekatı düzenlenmesi söz konusu olmamıştı. Hatta hava harekatı isteklerimiz kabul edilmemişti. Ancak istisnai olarak yurtdışında yapılan hava harekatlarında orduya bilgi verilmediği de vakidir.”
Sorumluluk Genelkurmay’da olur
Ordu Komutanı Yörük geldiğinde, kendisine hava harekatının yanlış olacağını, sonuçlarının vahim olacağını belirttiğini aktaran Eker, sözlerine şöyle devam etti: “Bana, harekatın ordu tarafından planlanmadığını, Genelkurmay’ın elinde kesin bilgiler olmaması halinde bu kararı vermeyeceğini belirtti. Bu çerçevede Genelkurmay’ın kararının hangi gerekçelerle alındığını daha fazla irdelemedik. Ordu komutanı kendi seviyesinde başkalarıyla görüşmeler yaptı mı bilmiyorum. Görüşmelerimizde olayın Genelkurmay’ın inisiyatifiyle gerçekleştiği, bu nedenle sorumluluğu üstlenmesi gerektiği yönünde düşünceler beyan edildi.”
Eker’in ifadelerini Genelkurmay sümenaltı mı ediyor?
Eker’in ifadeleri, hava harekatı kararının Genelkurmay’ca alındığını ortaya koyarken, Genelkurmay Başkanlığı Askeri Savcılığı’nın Roboski katliamına ilişkin takipsizlik kararında olayın ‘kaçınılmaz bir hata’ olduğu savunulmuştu.
Ancak takipsizlik kararında Eker’in gruptakilerin kaçakçı olabileceğine ilişkin değerlendirmesine yer verilmedi. Mağdur yakınlarının Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı bireysel başvurulara Adalet Bakanlığı’nın gönderdiği savunmada da Genelkurmay’ın bakanlığa gönderdiği yazı esas alındı. Bu yazıda da Eker’in değerlendirmeleri yer almadı.
