ARZU UZUNALİ
Ödüllü genç sanatçı Şevval Konyalı, 70’nci yıl logo tasarımı ve kampanya önerilerini izinsiz kullandığı gerekçesiyle İtalyan moda devi Moncler’e dava açtı.
Dünyaca ünlü markalarla çalışmak çoğu tasarımcının ve sanatçının hayali. Çünkü günümüzde sanatçıların eserlerinin milyonlarca kişiye ulaşabilmesinin en etkili yöntemlerinden biri bu işbirlikleri.
Genç ve ödüllü sanatçı Şevval Konyalı da birçok markayla ortak projeler yaratmış parlak bir sanatçı olarak tanınıyor. 2021’de Koç Üniversitesi Medya ve Görsel Sanatlar Bölümü’nü en yüksek onur derecesiyle mezun olan Konyalı, enstalasyon, fotoğraf ve grafik tasarım alanlarında üretim yapıyor.
Sanatçının eserleri daha önce Contemporary İstanbul, Elgiz Müzesi, Arkas Sanat Merkezi gibi prestijli sanat kurumlarında sergilenmiş, BASE ve Genç Sanat yarışma sergileri kapsamında yer almış. Ayrıca prestijli özel sanat koleksiyonlarında da eserleri bulunuyor.
2021’de, İsviçreli saat markası Swatch’un düzenlediği uluslararası tasarım yarışmasında 1970 başvuru arasından sıyrılarak ilk beş finalist arasına girmesi Konyalı’yı uluslararası arenaya taşıyor. Konyalı bu başarı sonrasında İngiltere merkezli bir ajans tarafından keşfedilip uluslararası projelerde yer almaya başlamış.
Moncler’in 70. Yıl özel logo ve kampanya projesine davetlisiniz!
Konyalı’nın İtalyan lüks moda evi Moncler için hazırlanacak bir projeye davet edilmesiyle ise fikri haklar ihlali davasına varacak süreç başlamış.
8 Mart 2022’de, Londra merkezli Prospect 100 isimli şirket, yine İngiltere merkezli bir medya şirketi Culted Media LTD’nin CEO’sunun da bulunduğu bir mesaj grubu oluşturuyor ve Prospect 100, Culted’dan gelen logo tasarımı işini bu gruba gönderiyor.
Şevval Konyalı bu projede yer almayı kabul ettiğinde gizlilik sözleşmesini de imzalayıp proje üzerinde çalışmaya başlıyor. Ne de olsa proje, Moncler gibi dünyaca ünlü bir markanın 70’nci yılına özel logo tasarımı ve yıldönümü özel kutlama konseptinin oluşturulmasını içeriyor.
Sonuçta Konyalı, gece gündüz çalıştığı projeyi tam zamanında ajansa iletiyor. Ancak bu sürecin sonunda kendisine, markaya bir başka tasarımcının logosunu sunulacağı bilgisi veriliyor.
Gerçek eninde sonunda ortaya çıkar
Buraya kadar normal bir tasarımcı-ajans ilişkisi görülüyor. Sonuçta her tasarımcı bilir ki bazı tasarımlarınız bilgisayarınızın dosyasında sonsuzluğa terk edilir.
Ancak 26 Eylül 2022’de, Moncler’in 70’nci yıldönümü kutlamaları başladığında durumun hiç de böyle olmadığını görülüyor ve Şevval Konyalı şok geçiriyor.
Moncler, Konyalı’nın tasarım dosyasında gönderdiği sekiz ayrı grafik tasarımdan birini, dünya çapında satışa sunulan 70’nci yıla özel tüm ürün ve koleksiyonlarda kullanıyor. Üstelik sadece logo da değil, aynı zamanda Konyalı’nın önerdiği tüm projeleri de kampanya boyunca birebir uyguluyor.
Marka, Konyalı’nın dosyasında önerdiği ‘Tutting Challenge’ konseptini hem 70’inci yıl kutlamalarında kullanıyor hem de sosyal medyada #Moncler70 etiketiyle bunu bir dans challenge’ı haline getiriyor.
TikTok’ta ise yine Konyalı’nın önerdiği kaleydeskop yansımalı sosyal medya filtresiyle ilerleniyor ve dans challenge’ının ve filtrenin olduğu #Moncler70 etiketi sayesinde, sadece markanın web sitesi 224,5 milyon kez tıklanıyor. Videolar TikTok’ta ise 111,4 milyon kez izleniyor ve toplamda 15,3 milyar kişiye ulaşıyor.
Bu kadarla da kalmıyor. Moda tutkunları Moncler’in 70’nci yıl törenindeki yaklaşık 2 bin kişilik bir dansçı grubunun yer aldığı ve kareografisini Sadeck Waff’ın hazırladığı gösteriyi hatırlar. Bu ismi de Şevval Konyalı öneriyor ve sanatçının Instagram adresini dahi dosyaya ekliyor.
Günün sonunda marka sanatçıdan izin almadan logoyu ve tüm kampanyayı birebir kullanmasına rağmen sanatçıya tek bir kuruş ödeme yapmıyor.
Üstüne Moncler’in 70’nci yıl kampanyası, geniş bir kitleye ulaşarak markanın moda dünyasındaki konumunu güçlendiriyor ve Fransa’da prestijli Cannes Lions 2023 Gümüş Aslan Ödülü’ne layık görülüyor.
Moncler de ajans da üç maymunu oynuyor
Sanatçı Şevval Konyalı, şoku üstünden attıktan sonra ilk olarak Moncler’e İtalya’da ihtar gönderiyor ancak marka Konyalı’yı tanımadığını ve başka projelerde çalışsa bile 70’nci yıl projesi için Culted isimli reklam ajansıyla çalışmadığını söyleyip konuyu kapatıyor.
Bunun üzerine Konyalı, Culted’a ihtar çekiyor ancak ajans Moncler’e gönderdiği sunumda Konyalı’ya ait tasarımların yer almadığını söylüyor ve logonun markanın eline nasıl geçtiğine ilişkin herhangi bir açıklama yapmıyor.
Dava fikri haklar mahkemesine taşınıyor!
Konyalı, markanın 70’nci yıl başarısının kendi yaratıcı katkılarıyla sağlandığı, ancak adının hiçbir şekilde anılmadığı, üstelik sorularının ne Moncler ne de ajans tarafından cevaplandığı sürecin sonunda konuyu Türk mahkemelerine taşıyor ve fikri haklar mücadelesini başlatıyor.
Sanatçı, küresel çapta bir markanın yıldönümü projesinin temellerini oluşturan bu süreçte, emeğini ve haklarını korumak için mücadelesini sürdüreceğini söylüyor:
“Böylesine büyük bir projede fikirlerimin küresel çapta etkili olması beni gururlandırıyor. Ancak, genç bir sanatçı olarak, profesyonel yaşamımda bana itibar sağlayabilecek bu fırsatta emeğimin göz ardı edilmesi ve ismimin yer almaması beni derinden hayal kırıklığına uğrattı. Bu süreçte benim için önemli olan, emeğimin tanınması ve fikri mülkiyet haklarının korunmasıdır.”
Diken, Moncler Kurumsal İletişim Direktörü Claudio Monteverde’ye attığı maile bir haftadır yanıt alamadı.
