Esfender Korkmaz: Tuzun koktuğu piyasa

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

Moda mağazasında bir hanım örgü kazak fiyatı 90 bin lira, yine bilinen bir mağazada lacivert İtalyan erkek ayakkabı fiyatı 290 bin liradır. 2026 net asgari ücret 28.075,50 liradır. Bir asgari ücretlinin bu ayakkabıyı alması için yiyip içmeden 10 ay çalışması gerekir.

Yine piyasada 300 bin liralık takım elbise ve 5000 liralık takım elbise var. İkili piyasa yapısı oluştu.

Böyle bir piyasa için tuzun koktuğu piyasa diyebiliriz. Ölçü kaçtı, iş çığırından çıktı.

İkili piyasa yapısının oluşmasında temel neden gelir dağılımının aşırı bozulmasıdır. Gelir dağılımı aşırı bozulursa, gösteriş tüketimi artar.

Gösteriş tüketimi, insanların bir malı ya da hizmeti yalnızca kullanım değeri için değil, statü, prestij, zenginlik veya sınıf konumu göstermek için tüketmesidir.

Gösteriş tüketimi, piyasada gelir ve statü temelli bir ayrışma yaratarak ikili piyasa yapısını güçlendirir. Bir yanda geniş kitlelere yönelik standart ve fiyat rekabetine dayalı mallar üretilirken, diğer yanda yüksek gelir gruplarının prestij ve ayrıcalık talebine cevap veren lüks mallar üretilir.

Netice olarak nereden bakarsak bakalım, bugün yaşamakta olduğumuz ekonomik sorunlar, yalnızca istikrar sorunu değil aynı zamanda çok yönlü yapısal sorunlara dönüştü. Bağlayıcı ekonomik ve sosyal kalkınma planlarına dönmeliyiz.

Esfender Korkmaz’ın yazısı