Esfender Korkmaz: Otokratik yönetimlerde kamu-özel sektör iş birliği yoluyla yapılan yatırımlar, istismara çok açıktır

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

Türkiye de en fazla tenkit edilen, kamu-özel işbirliği yoluyla yapılan, hastaneler, köprüler, tüneller ve paralı yollar gibi yatırımlardır. Kamu özel sektör iş birliği yolu ile hastaneler, ulaştırma (otoyollar, köprüler, havalimanları), enerji (elektrik üretim tesisleri, yenilenebilir enerji projeleri), eğitim (okullar, üniversite kampüsleri), su ve atık yönetimi ile sulama sistemleri yapılmaktadır.

Kamu özel sektör iş birliği anlaşmasının, yap işlet devret modelinden farkı altyapı projelerinde devletin özel sektörle riski paylaşması ve proje teminatı karşılığında yatırımın finansmanına kefil olması ve talep garantisi vermesidir.

Otokratik yönetimlerde, şeffaflık denetiminin eksik olduğu ülkelerde kamu özel sektör iş birliği yoluyla yapılan yatırımlar, istismara, yolsuzluğa çok açıktır. Kamu-özel sektör iş birliği anlaşması geçici de olsa, bu kamu varlıkları üzerinde verilmiş bir imtiyazdır. Bu imtiyaz nedeni ile devlet stratejik ve kilit kararlarda koordinasyon sağlayamaz. Siyasi ve bürokratik baskılar oluşur.

Bu yolla yapılan altyapı yatırımları nedeni ile gelir dağılımı bozuluyor. Çünkü paralı yollardan geçen lüks arabaların kullanma maliyetine, yolu kullanmayan çalışanlar, esnaf ve sanatkâr, bütçeden ödenen pay oranında katılmış oluyor. Yoksuldan zengine bu yolla kaynak aktarılıyor. Siyasi iktidarların ve hükümetlerin bu hesapları iyi yapması gerekir. Aksi halde devletin potansiyel yatırım imkanlarını bugünden kullanmış olurlar.

Esfender Korkmaz’ın yazısı