Engin Turhan: Kişinin salt uyuşturucu kullanıyor oluşunu suç olarak düzenlemek meşrulaştırılabilir mi?

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

Özellikle ünlü isimlere yönelik kapsamlı uyuşturucu operasyonları, ülkenin gündemlerinden birini oluşturmakta.

Kişinin salt uyuşturucu kullanıyor oluşunu suç olarak düzenlemek gerçekten meşrulaştırılabilir mi? Buradaki mutlak yasak, insan haklarının özüne ilişkin olan özbelirlenim hakkına ölçüsüz bir müdahale teşkil etmez mi?

Burada devletin müdahale imkânı lehine biri bireysel biri toplumsal nitelikte iki ana argümandan söz edilebilir.

Bireysel olanı kısaca analım. Kişi, uyuşturucu bağımlısı veya yoğun madde etkisi altında olduğunda uyuşturucu kullanımına ilişkin karar ve eylemlerinin ‘hür irade’ ile gerçekleştiği şüpheli hale gelir. Hür iradenin olmadığı yerde özbelirlenim sallantıdadır. Paternalistik müdahalenin meşruluk alanı kendiliğinden genişler. Ancak her uyuşturucu kullanıcısı bağımlı olmadığına göre burada mutlak yasağı ve istisnasız ceza hukuku müdahalesini meşrulaştıran bir alan açılmamaktadır.

Kişiyi, kendisine (iradesine) rağmen ve kendisi için ceza tehdidi vasıtasıyla korumak (krş. katı paternalizm) liberal hukuk sistemi ile bağdaşmaz. Buna karşın önleyici, caydırıcı tedbirler saklıdır. Bunlar devletin koruma yükümlüğü çerçevesinde değerlendirilir.

Özgürlükçü devletin varlığının öncelikli sebebi soruculuğu ve kısıtlayıcılığı değil, sağlayıcılığıdır. Doğrudan ölüm kalım meselelerinde dahi ihmalkârlık hâkimken özgürlük alanına fütursuz müdahalenin meşruluğu daha da sorgulanır hale gelmektedir. Bu eğilimin arkasında da hukuki gerekçelerden çok ahlaki ve ideolojik motifler bulunması kuvvetle muhtemeldir.

Engin Turhan’ın yazısı