İran, 208,6 milyar varille kanıtlanmış en fazla petrol rezervine sahip üçüncü ülke.
İlk sıradaysa ABD’nin eski devlet başkanını (Nicolas Maduro) kaçırıp tutukladığı Venezuela var; petrol rezerviyse 303,2 milyar varil.
Anadolu Ajansı (AA), kanıtlanmış en fazla petrole sahip 10 ülkenin petrol rezervi ve ham petrol ihracat miktarlarını, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve Ekonomik Karmaşıklık Gözlemevi (OEC) verileriyle derledi.
Buna göre ABD ve İsrail’in 28 Şubat’tan bu yana saldırdığı İran’ın ham petrol ihracat miktarı 47 milyar varil. İran’ın en büyük ihracat rotası Hürmüz Boğazı.
Petrol verileri şöyle:
Hürmüz Boğazı neden önemli?
Basra Körfezi’nin ağzındaki dar su yolu olan boğaz, Ortadoğu’daki petrol ve LNG’yi (sıvı doğalgaz) Umman Denizi ve Hint Okyanusu’yla dünya pazarlarına ulaştırıyor.
Boğaz, küresel petrol ticaretinin yaklaşık üçte birinin sağlandığı kritik bir deniz yolu. Bölgedeki petrol üreticilerinin günlük 17-20 milyon varil ham petrol ve kondensatı Hürmüz Boğazı’ndan küresel piyasalara gönderiliyor.
Boğazın tam bir merkezi kontrol otoritesi bulunmuyor. Kabul gören yaklaşımsa Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) hükümleri.
Tankerler, İran ve Umman’ın karasularından geçiyor.
İran, ticari gemilere serbest geçiş hakkı tanıyan Birleşmiş Milletler (BM) anlaşmasını imzalamış olsa da henüz onaylamamıştı.
TBMM Genel Sekreterliği, dün Türkiye’nin ham petrol ihtiyacının yüzde 20’sinin Hürmüz Boğazı’ndan karşılandığını bildirdi.
Brent petrol 83,53 dolar
İran Devrim Muhafızları Ordusu, 3 Mart’ta Hürmüz Boğazı’nı kapattığını duyurmuştu.
İran Devrim Muhafızları Genel Komutanı Danışmanı Tuğgeneral İbrahim Cebbari, boğazdan geçmeye çalışan gemilere saldıracaklarını söylemişti.
ABD/İsrail-İran savaşı öncesi 70 dolar seviyesinde seviyesindeydi. Bu fiyat, savaşın başlaması ve boğazın kapatılmasıyla 80 doların üzerine çıktı. Brent petrol an itibarıyla (16,17) 83,53 dolar.
Petrol ve doğalgazda yüzde 90’ın üzerinde dışa bağımlı olan Türkiye de enerji fiyatlardaki yükselişten etkilenecek ülkelerin başında.
Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması petrol fiyatlarını ne kadar etkiler?
Peki Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması petrol fiyatlarını ne kadar etkiler?
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings’e durum ‘geçici’ ve bu nedenle fiyat artışları sınırlı olacak.
Kurumun 2026 brent petrol fiyat tahmini 63 dolar.
Fitch’e göre İran, büyük bir petrol üreticisi olsa da günde yaklaşık 3,5 milyon varil petrol üretiyor. Kuruma göre bu, küresel ham petrol üretiminin sadece yüzde 3,5’ine denk.
Ancak Fitch, boğazın uzun süre kapalı kalmasının petrol piyasalarını önemli ölçüde etkileyeceğini belirtiyor: “Bu, muhtemelen 2026 için temel senaryomuz olan petrol fiyatı tahmininde daha önemli bir artışa yol açacaktır. İran petrol üretiminde herhangi bir önemli aksama olması durumunda petrol fiyatlarındaki oynaklık artacaktır.”
