Araştırmalar, el yazısının çocuklarda öğrenmeyi ve hafızayı güçlendirdiğini, yetişkinlerdeyse bilgilerin daha iyi kavranmasına yardımcı olduğunu gösteriyor.
Çocuklar üstündeki araştırmalar, el yazısının klavyeye kıyasla harfleri tanıma ve anlama becerisini daha çok geliştirdiğini gösteriyor. El yazısı aynı zamanda kelimelerin hatırlanmasını kolaylaştırıyor ve okuryazarlığın temelini oluşturan bilişsel süreçleri destekliyor.
Hakeza yetişkinlerde ders sırasında el yazısıyla not tutmak, konuların daha iyi anlaşılmasını sağlıyor.
NPR’a konuşan Kaliforniya Üniversitesi’nde nörobilimci Ramesh Balasubramaniam’a göre el yazısı yalnızca bir yazma yöntemi değil. “Elle yazarken son derece önemli süreçler devreye giriyor” diyor Balasubramaniam. “Bilişsel olarak ciddi faydaları var.”
Beyin araştırmalarına göre el yazısının gücü, sürecin karmaşıklığından kaynaklanıyor. Harfleri zihinde canlandırıp kağıda aktarmak için beynin farklı bölgelerinin birlikte çalışması gerekiyor. Bu da nispeten yoğun bir zihinsel çaba istiyor.
El yazısı beynin daha fazla bölgesini harekete geçiriyor
Hem klavyede yazarken hem de kalem kullanırken eller ve parmaklar hareket ediyor. Fakat el yazısı, motor becerilerle görsel sistem arasında bir koordinasyon gerektiriyor.
Bilişsel sinirbilimci Marieke Longcamp, ‘‘El yazısı beynin en karmaşık motor becerilerden biri olabilir” diyor.
Öyle ki, kalemi doğru tutmak bile başlı başına karmaşık bir görev. Beyin her parmağın kaleme uyguladığı kuvveti sürekli tartıyor ve bu kuvveti ince ayarlarla değiştirerek harflerin şeklini oluşturuyor.
Klavyede yazarken durum farklı. Mesela ‘kitap’ sözcüğünü yazarken parmaklar yalnızca tuşlara basıyor, yani daha az karmaşık bir koordinasyon var.
El yazısı çocuklar için önemli
Uzmanlara göre el yazısının en belirgin etkisi çocuklarda görülüyor.
Nörobilimci Sophia Vinci-Booher, erken çocukluk döneminde harfleri tanıyabilmenin gelecekte okuma ve matematik başarısını artırabileceğini belirtiyor.
Ayrıca Vinci-Booher’in araştırmaları, harfleri elle yazmayı öğrenmenin, okumayı öğrenmede kritik rol oynadığını ortaya koyuyor.
Çocuklar bir harfi tekrar tekrar yazarken her denemede farklı sonuç alıyor. Örneğin her ‘A’ harfi başka bir biçim alıyor. Bu çeşitlilik sayesinde harfin zihinsel temsili güçleniyor ve çocukların kavrayışı artıyor.
Bazı araştırmacılar, eğitimde el yazısından vazgeçilmesi nedeniyle bu becerilerin yeterince gelişmeyebileceği ve uzun vadede öğrenme kapasitesinin olumsuz etkilenebileceği konusunda uyarıyor.
Yetişkinlerde de avantaj sağlıyor
El yazısının yetişkinler için en önemli faydalarından biri, yavaşlatması.
Bir toplantıda ya da derste bilgisayarla not alırken söylenenleri neredeyse kelimesi kelimesine yazmak mümkün.
Fakat Norveçli nörobilimci Audrey van der Meer’e göre bu durum her zaman bilgiyi gerçekten işlemek anlamına gelmiyor.
El yazısı daha yavaş olduğundan, kişi duyduklarının hepsini yazamıyor; mühim yerleri seçmek, özetlemek ve düşünceler arasında bağlantı kurmak zorunda kalıyor. Dolayısıyla anahtar kelimeler, oklar, küçük çizimler ve kısa notlar sayesinde bilgi kişiselleştiriliyor.
Van der Meer’e göre bu süreç, öğrenilenlerin hafızada daha kalıcı olmasına yardımcı oluyor.
Elbette uzun bir makale ya da rapor yazarken klavye çok daha pratik. Fakat bazı bilim insanları, düşünme süreçlerinin giderek dijital araçlara devredilmesinin uzun vadeli etkileri konusunda endişeli.
