Şeker fabrikalarının özelleştirilmesinin ardından rekabetçi bir ortam oluşmasını uman melas kullanıcısı şirketler ‘şokta.’ Bir zamanlar bedava dağıtılan melasın ton fiyatı bir yılda yüzde 70 artarak 640 TL’ye vardı.
Şeker üretiminde, billurlaşan şeker alındıktan sonra geri kalan, içinde belli oranda şeker bulunan posaya melas deniyor. Türkiye’de yılda yaklaşık 1 milyon ton melas üretiliyor.
Melasın başlıca kulllanım alanları şöyle: Fermantasyon hammaddesi olarak, etil alkol üretiminde, doğrudan ya da ek vitamin katılıh hayvan yemi olarak, içilebilir kalitede direkt damıtılan içkilerde, ilaç sanayii, sirke, hamur mayası, yemlik mayada, briket kömür imalinde, inşaat harçlarında, kozmetik sanayiinde.
Rekabetçi fiyat beklerken
Melasın fiyatı her sezon ağustos-eylül döneminde Türkşeker tarafından açıklanıyor.
Bugüne kadar çoğunluk üretim Türkşeker’deydi ama 2018 itibariyle şeker fabrikalarının özelleştirilmesinden dolayı özel sektörün payı arttı.
Buna rağmen 2018 sezon fiyatlarında özelleştirmeyle rekabet oluşması beklenirken özel fabrikalar yine Türkşeker’in fiyatını açıklamasını bekledi.
Açıklanan fiyat ise rekabetçi fiyat bekleyen melas kullanıcısı birçok sektörü hayalkırıklıgına uğrattı.
2017 başında ton başına 360 TL ile 420 TL arası fiyatlara satın alınan melasın fiyatı 2018 yılında iki kez zam gördü ve son fiyat 610-640 TL arası olarak eylül sonunda açıklandı. Yani girdilerinin dövizle ilgisi olmayan ve bundan 20 sene önce neredeyse ücretsiz olarak Türşekeri’n nakliye karşılığı verdiği bu atık ürün bir yılda yüzde 70’e yakın zam gördü.
Kullanıcı şirketler sıkıştı
Bu astronomik yükseliş, melas kullanan üreticileri, dövizle alınan ithal melasa yöneltecek.
Ancak melas ihracatçısı ülkelerin de referans aldığı fiyat Türkşeker olduğundan üreticiler iki taraftan sıkıştırılmış durumda kalacak.
Sıra şekerde mi?
Benzer bir durumun şeker fiyatlarında da gözlenmesi söz konusu.
