ABD’deki Austin, Texas Üniversitesi’nden bilim insanları, beynin farklı bölgelerine giden kan akışını ölçen MRI taramalarını analiz ederek insanın düşüncelerini çözebilen bir yapay zeka geliştirdi.
Prestijli bilim yayını Nature’da dün yayınlanan makaleye göre yapay zeka, hayal edilen konuşmayı metne dönüştürdü.
Araştırmacılar, daha önce konuşma kısmen kaybetmiş insanların kendilerini ifade etmelerine yardımcı olmak çeşitli programlar üretmişlerdi. Ancak, bu çalışmayla ilk kez bir kişinin aklından geçen metin olarak üretildi. Sessiz film izletilen kişilerin metne dönüştürülen düşünceleri de filmin içeriğiyle örtüştü.
New York Times’ın haberine göre araştırmanın lideri sinirbilimci Alexander Huth, “Bu sadece bir dil uyaranı değil; anlamı, düşüncenin kendisini yakaladık. Bunun mümkün olduğu gerçeği çok heyecan verici” dedi.
Araştırma şöyle yapıldı.
Deneye katılan üç kişiye birkaç gün boyunca toplamda 16 saat hikaye dinletildi. Bu sırada beyin aktiviteleri MRI ile taranıp kaydedildi. Araştırmacılar daha sonra beyin aktivitesindeki kalıpları, katılımcılardan duydukları kelime ve cümlelerle eşleştirmek için büyük bir dil modeli kullandılar. Yani yapay zekayı bu data ile eğittiler.
Beyin aktivitesi bir tür şifreli sinyal
Dr. Huth bu araştırma için ilhamı, bugün çok popüler olan ChatGPT gibi büyük dil modellerinin çalışma prensibinden aldı. ChatGPT ve benzerleri, yapay zekanın büyük miktarda datayla eğitilerek bir sonraki kelimeyi tahmin etmesi prensibi üzerine kurulu. Bu süreçte modeller, kelimelerin birbirleriyle nasıl ilişkilendiğini gösteren haritalar oluşturuyor
Birkaç yıl önce Dr. Huth, bu haritaların belirli parçalarının beynin dile tepki olarak nasıl aydınlandığını tahmin etmek için kullanılabileceğini fark etti.
Bu çalışmada yer almasa da, Osaka Üniversitesi’nden sinirbilimci Shinji Nishimoto’nun söylediğine göre ‘Beyin aktivitesi bir tür şifreli sinyal ve dil modelleri bunu deşifre etmenin yollarını sağlayabilir‘.
Dr. Huth ve ekibi, katılımcıların MRI görüntülerini kelimelere ve cümlelere çevirmek için, eğittikleri yapay zekadan yararlandılar ve katılımcılara sonuçları değerlendirmesini istediler. Sonuçta, kelimeler birbirini tutmasa da anlam hemen aynıydı.
