Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesut Barzani, bağımsız bir Kürt devleti hedefinden geri dönüş olmayacağını, ancak çatışmayı önlemek için Bağdat hükümeti ve bölgesel güçlerle işbirliği içinde olacaklarını söyledi.
Reuters’a konuşan Barzani, 25 Eylül’de yapılacak referandumdan sonraki takvimin ‘esnek’ olabileceğini ancak ‘açık uçlu’ olmayacağını söyledi.
Barzani Türkiye ve diğer bölge ülkelerinin kaygısının temelsiz olduğunu kaydederken, bağımsızlığı ertelemenin aslında daha büyük istikrarsızlığa yol açacağını ve bölge ülkelerinin güvenlik kaygılarını gidermeye hazır olduklarını söyledi.
Kürt lider, “Biz, istikrar unsuru olduğumuzu kanıtladık. Dolayısıyla yapacağımız referandumla ilerideki istikrarsızlığa engel olacağız. Gelecekte kan dökülmesi için hiçbir ihtimal kalmasın istiyoruz” diye konuştu.
Kerkük meselesi
Barzani Irak hükümetinin petrol kenti Kerkük’le ilgili kaygılarına da değindi.
Kerkük, 2014’teki IŞİD ilerleyişinde Kürt peşmergeler tarafından korunmuştu. Türkmenler ve Arapların da yaşadığı Kerkük’te fiili denetim Kürt peşmergelerde.
Barzani’nin Kerkük’ün geleceğinin ne olacağı sorusuna verdiği yanıt, “Kerkük halkı neye karar verirse, o karara saygı gösterilmeli” oldu.
Barzani, birçok aktörün etkili olduğu bölgede çatışmalardan kaçınma için işbirliğini artıracaklarını belirtip, “Temel hedefimiz halkımızın kararını barış ve diyalog yoluyla gerçekleştirmek ve uygulamaktır” diye konuştu.
‘Doğru zaman ne zaman?’
Federal yapı içinde Bağdat yönetimini Kürtlere daha geniş yetkiler tanıyan anayasa hükmüne riayet etmemekle suçlayan Barzani, “Tam 14 yıldır bekliyoruz ve bu ortaklığı konuşuyoruz ama hep bize şimdi zamanı değil, uygun zaman değil deniyor; ben de soruyorum; doğru zaman ne zaman?” diye konuştu.
Kürtlerin referandum sonucunun sorumluluğunu almaya hazır olduklarını söyleyen Barzani, “Halkımızın uğradığı haksızlıklar tarihini düzeltmemiz gerekir. Bağımsızlığın iyi bir şey olmadığını söyleyenlere şunu soruyoruz: Bizim için iyi değilse niye sizin için iyi oluyor?”
Kürt lider, referandumun şiddeti körükleyeceği iddialarını da reddetti.
“Halkın meşruiyeti, herhangi bir siyasi partinin ya da dışarıdan gelecek herhangi bir müdahalenin meşruiyetinden daha büyüktür” diyen Barzani, Kürt halkının kararı karşısında kimsenin durabileceğini düşünmediğini kaydetti.
Peki Musul ne olacak?
Bölgede bir başka uzlaşmazlık noktası, Türkiye ile, Suriye’deki PYD’nin varlığı. Ankara ve IKBY, PYD’nin silahlı kanadı YPG’nin Suriye’de bir öz yönetim kurmaması konusunda görüş birliği içinde olsa da referandumun sonuçlarının ne olacağı konusunda ayrışıyorlar. Türkiye, Irak’taki Kürtlerin bağımsızlık referandumunun Suriye’dekilere de kapıyı açacağını, düşünürken, Barzani de bağımsızlık referandumunu, bunun tersine sonuç verecek bir girişim olarak görüyor.
Barzani bağımsız Kürt devletinin Hıristiyanlar, Ezidiler ve Şabaklar gibi tüm etnik azınlıklara tam güvence vereceğini çünkü bu azınlıkların yaşadığı bölgeleri IŞİD’den geri almak için yüzlerce peşmergenin can verdiğini söyledi.
‘Siyasi çözüm olmazsa zafer anlamsız’
Barzani Musul’un IŞİD’den temizlenmesi için süren savaş sonuna yaklaşırken, siyasi bir uzlaşma planı olmadıkça zaferin anlamsız kalacağını belirterek Irak hükümetini, savaş sonrası için bir siyaset, güvenlik ve yönetişim planı yapmamakla suçladı.
“Eğer siyasi planınız olmazsa durum tersine döner diye uyardım” diyen Barzani, Musul’un yeniden inşası için Kürtler, Bağdat hükümeti ve ABD önderliğindeki askeri koalisyon arasında kurulan üst düzey komisyonun ise daha hiç toplanamadığını söyledi.
Barzani, şöyle konuştu: “Kurtuluştan sonra Musul için çok ciddi kaygılarım var çünkü IŞİD’in Musul’dan çıkması IŞİD’in sonu demek olmayacak. IŞİD’i Musul’a getiren ortam ve unsurlar değişmedi. Bu bölgenin geleceğinden büyük kaygı duyuyorum. Umarım yanılıyorumdur.”
