Bakanlıktan Uber raporu: Engellensin ya da meşru hale gelsin

Akıllı telefonlar üzerinden araç çağırma uygulaması Uber için Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın hazırladığı raporda, şirketin kontrole alınması gerektiğine vurgu yapılarak, “Bu sistem yasal olarak ya engellenmeli, ya da meşru hale getirilmeli” dendi.

Cep telefonu üzerinden araç çağrılan Uber, İstanbul’da taksicilerin tepkisini çekiyordu. Son dönemde Uber sürücülerinin dövülmesi gibi vakalara önceki gün bir bıçaklama ve bir kurşunlama da eklenmişti.

İstanbul’daki toplam taksi plakası sayısı 17 bin 395, İstanbul’daki taksilerde çalışan şoför sayısı ise 30 bin.

İçişleri Bakanlığı’nın Uber’e dair yeni bir kanun tasarısı hazırladığı ortaya çıkmıştı. Buna göre izin belgesinde belirtilen alan dışında faaliyet gösteren araçlar 30 gün süreyle trafikten men edilecek.

Uber’e erişimin engellenmesi için açılan davanın ilk duruşmasında taksiciler erişim yasağı uygulanması için dilekçe sunarken, şirkete savunma için süre tanınmış, mahkeme 4 Haziran’a ertelenmişti.

Duruşma sonrası konuşan İstanbul Taksiciler Esnaf Odası Başkanı Eyüp Aksu, “Avrupa ülkelerinde taksicilerin eylem yapıp sağı solu yakıp yıktığı gibi biz de burada böyle bir eylem yapmak istemiyoruz. Ama Meclis üzerine düşeni yapmazsa taksicinin sabrı taşar, her şeyi yapar” demişti.

‘Uber’i taksilerden ayıran önemli özellikler bulunmakta’

Hürriyet’ten Erdinç Çelikkan’ın haberine göre, bakanlığın raporunda Uber için, “Yasal zeminde ya tamamen engellenmeli ya da ağırlaştırılmış şartlar çerçevesinde meşruiyete kavuşturulmalı” dendi.

Raporda şu tespitler yer aldı: “Uber’i taksilerden ayıran önemli özellikler bulunmakta. Uygulama üzerinden kredi kartıyla ödeme imkanı var. Emniyet Genel Müdürlüğü temsilcisi; Uber gibi araçların trafikte tespit edilmesinin çok zor olduğunu ancak tespit edildikleri anda korsan taşımacılık suçundan cezai işlem uygulandığını ve aracın bağlanarak parka çekildiğini belirtmiştir. Fakat takibin ve belirlemenin çok kolay olmamasından dolayı öneri olarak, Uber ve benzeri mobil uygulama üzerinden gerçekleştirilen taşımacılığın yapıldığı illerde yasal düzenlemeye gidilerek uygulamanın engellenmesi veya Uber araçlarının da ‘A1’ yetki belgesi almaları zorunlu kılınarak bu kapsamda faaliyet göstermelerinin sağlanabileceği belirtilmiştir.”

‘BiTaksi de sıknıtı yaratıyor’

İstanbul büyükşehir belediyesi temsilcisinin Uber’e tamamen karşı olduğu ve iTaksi uygulamasını önerdiği aktarılan rapora şöyle devam edildi: “Başta ABD ve Hong Kong olmak üzere birçok ülke Uber uygulamasının yasal altyapısını değerlendirmekte ve taksicilik sektörünün olumsuz etkilenmemesi için çözümler aramakta. Plaka sahiplerinin ve taksi şoförlerinin listesinin kamuya açık hale getirilmesi sağlanarak korsan taksicilik yapanlar hızlı bir şekilde belirlenecektir. ABD’nin Virginia eyaletinde gerçekleştirilen uygulamaya göre belirli sermaye ve çalışma koşulları çerçevesinde Uber yasal olarak meşruiyet kazanmış durumdadır.”

BiTaksi gibi uygulamaların da zaman zaman taksi duraklarında sıkıntı yarattığına dikkat çekilen raporda, “Bu uygulamalara üye olan taksicilerin duraktaki sırayı bozarak, talep edildiği anda sıra kendinde olmamasına rağmen müşteriye gittiği, bunun da mevcut durak uygulamasında sıkıntı yarattığı ifade edilmiştir” dendi.

‘Uber’in sunduğu kalitede hizmet sunulması sağlanmalıdır’

Raporda, yurt dışından örnekler verilerek bazı önerilere yer verildi: “New York eyaletinde de diğer taksicilere nazaran daha yüksek vergilendirme kriterleri çerçevesinde çalışmaktadır. Ülkemizde de benzeri bir uygulama yapılması sağlanarak Uber ve benzeri uygulamaların denetimi gerçekleştirilebilir. Bu sayede hem haksız rekabetin önüne geçilmiş, hem de taksici esnafının kazancına ilişkin olumsuz bir etki ortadan kaldırılmış olacaktır. Uber gibi araçlara yasal olarak engel konulmadığı sürece, bu araçlarla rekabet edebilmek için belirli koşullarla lüks ticari taksi olarak çalışılmasına izin verilerek, müşterilere Uber ve benzeri diğer uygulamaların sunduğu hizmet kalitesinde hizmet sunulması sağlanmalıdır. Bu sayede hem taksicilerin sektördeki konumu sağlamlaştırılmış olur, hem de diğer tüm toplu taşıma araçları ile rekabet edebilme şansı artarak kazanç elde etme imkanı sunulmuş olur.”