SEMİN SEZERER
Soma’daki maden faciasına ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında Soma Kömürleri A.Ş.’nin Genel Müdürü Ramazan Doğru’nun tutuklanması her ne kadar halka biraz umut verse de, avukatlar suçun birkaç orta düzeyli görevliye yükleneceğinden ve gerçeklerin üzerinin örtülmek isteneceğinden emin.
Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) Başkanı Selçuk Kozağaçlı, “17 Aralık deneyimi bize bütün bu işlerin nasıl örtülebildiğini gösteriliyor. Örtmeyi deneyeceklerdir, ellerinde buna ilişkin imkanlar var” diyor.
‘Suçu yıkma eğilimi var’
Suçu vardiya denetim mühendislerine, işletme mühendislerine ve kontrolörlere yıkma eğiliminin gözlendiğini belirten Kozağaçlı, şu ifadeleri kullanıyor: “Bu eğilim savcılıkta da var, sermaye şirketinde de var, hükümette de var. Diyorlar ki ‘Bu işletmede bir denetim kusuru oldu. Aslında işveren her türlü denetim tedbirini almaya hazır ve alıyor. Bir eksiklik varsa bu eksiklik bunu denetlemekle sorumlu kişiler tarafından söylenmiş olsaydı zaten şirket bu bir eksikliği giderirdi.’ Dedikleri bu.”
Kozağaçlı’ya göre tüm bunlar facianın gerçek sebebini gizlemek üzerine kurulu.
Gözaltı ve tutuklamaların sadece iş güvenliği denetimi eksikliğinden yürütülmesini de kusurlu bulan Kozağaçlı, resmi rakamlara göre 300 kişinin ölümüne yol açanlara ‘kasten adam öldürme‘ yerine ‘taksirle çok sayıda adam öldürme‘ suçlamasının yöneltilmesini skandal olarak niteliyor.
‘Hız limitini aşıp, kalabalığa çarptığınızı farz edin’
Kozağaçlı, şöyle tanımlıyor durumu: “Şehir içinde hız limitini geçmişsiniz, kalabalığa çarpmışsınız saatte 80 kilometreyle, limit de 50 kilometreymiş, kusurlu davranmışsınız, çarptığınız kalabalıktan da beş kişi ölmüş. Bunun cezasıyla bu madende 300’ün üzerinde insanın katledilmesinin cezası aynı. Açıkça ben bu suçlamanın anlamını da söyleyeyim: ‘Bu üretimi yapacağız, burada işçi ölebilir, ölürse ölsün göze alıyoruz’ demişler.”
‘Şirketin belgelerine el konulmalıydı’
Yine ÇHD avukatlarından Efkan Bolaç ise soruşturma sırasında yapılan hukuksuzluklara dikkat çekiyor.
Bolaç, “İleride tazminata yönelik işlemler konusunda şirketin mal varlıklarına ve hesaplarına tedbiren el konulması gerkiyordu. Şirketin güvenlik defterleri ve kayıtlarının kontrollü hale getirilmesi gerekiyordu. Bunların hiçbirisi yapılmadı” diyor.
‘Birileri sıfırla demiş olabilir’
Bolaç bir de manidar bgönderme yapıyor: “17 Aralık süreciyle ilgili olarak düşünürsek birileri bunlara ‘sıfırla’ demiş ve bu sıfırlama işlemi yapılmış olabilir.”
Bolaç’a göre, adaletsizlik algısı o kadar normalleşti ki, Soma halkına ‘Alp Gürkan ceza alır mı?‘ diye sorulsa ‘hayır‘ yanıtını alırız. Bolaç, “İktidara yakın, zengin birisinin herhangi bir şekilde ceza alacağını düşünüyor musunuz diye sorun hayır cevabını alırsınız. Bu ülkede adalet sistemi çökmüş durumda” diyor.
Avukatlar adalet nöbetinde
ÇHD’li avukatların kurduğu ‘Soma İçin Adalet‘ platformu, madencilerden iş haklarının teslimi ve ceza soruşturması kapsamında birçok başvuru almış. “Yalnızca güçlü olan kazanır algısını kırmak için buradayız” diyen, hatta bu yüzden gözaltına bile alınan avukatlar, kurdukları kriz masasında Soma’da nöbet tutmaya devam edecek.
