Bu hafta başlaması beklenen asgari ücret pazarlığı öncesi gündem Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısı.
Masada işçileri temsil eden Türk-İş’in genel başkanı Ergün Atalay, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın kendisine “Komisyonunun yapısıyla ilgili bir kararname, bir yazı yazacağız” dediğini öne sürdü.
Asgari ücret şu an net 22 bin 104, brütse 26 bin 5 lira olarak uygulanıyor.
Komisyonun bu hafta toplanması bekleniyor. İlk toplantıda sürecin takvimi oluşturulacak.
Komisyonun ‘nihai kararı belirleyene kadar’ dört toplantı yapması öngörülüyor.
Yeni ücretin 31 Aralık’a kadar belirlenmesi ve açıklanması hedefleniyor.
Karar, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek.
İşçi tarafı Türk-İş, komisyonun yapısına tepkili: Değişmezse katılmayız
İşçileri temsil eden Türk-İş, komisyonun işleyiş ve yapıya tepkili.
Ergün Atalay, 25 Aralık 2024’teki basın toplantısında 2025 için şöyle demişti: “Adil olmayan bir komisyonda maalesef 50 sene durduk. Bu saatten sonra adil bir düzenleme yapılmadığı müddetçe bir daha Türk-İş olarak Asgari Ücret Tespit Komisyonu’na katılmayacağız.”
Asgari ücret nasıl belirleniyor?
Asgari ücreti işçi, işveren ve hükümetten beşer temsilciyle 15 kişiden oluşan bir komisyon belirliyor.
Çalışma Bakanlığı’nın belirlediği üyelerden birinin başkanlık ettiği komisyon, en az 10 üyenin katılımıyla toplanıp oy çokluğuyla karar veriyor.
Yani hükümet ve işveren anlaştığında, işçi tarafı da karara katılmasa asgari ücret belirlenebiliyor.
Oyların eşitliği halindeyse başkanın bulunduğu tarafın çoğunluğu sağladığı kabul ediliyor.
‘İşçilerin geçen yıldan yüzde 14 alacağı var’
Bugün Türk-İş Başkanlar Kurulu, Atalay’ın başkanlığında toplandı.
Toplantının ardından basın toplantısı düzenleyen Atalay, dün bakan Işıkhan’la görüştüğünü belirtip şunları dedi:
* Geçen yıl TÜİK tarafından açıklanan enflasyon yüzde 44 olmasına rağmen, verilen rakam ortada. Geçen yıldan işçilerin yüzde 14 alacağı var. Onun için bu dönemde kriterlerin ne olması gerekiyor
* Şimdi TÜİK’in enflasyon sepetinde 400’ün üzerinde kalemi var. TÜİK kirayı, gıdayı, eğitimi ve ulaşımı daha fazla dikkate almak mecburiyetinde. Asgari ücretliyi, dar ve sabit gelirliyi bu dört kalem ilgilendiriyor.
* Basit bir hesap yapmak gerekiyor. İşte geçen sene kira kaçtı, bu sene kaç para oldu? Temel gıda maddeleri kaçtı, ne oldu? Eğitim kaçtı, ne oldu? Ulaşım kaçtı, ne oldu? Bu rakamları topladığın zaman, işte geçen seneden bir yüzde 14 kaybı koyduğun zaman, işte asgari ücretin kriterlerinin bu olması gerekiyor. Yani biz olaya böyle bakıyoruz.
‘Ne işçinin, ne de işverenin dediği oluyor’
* Komisyonda hükümetin üye sayısı bire düşse de yahut başka bir şey olsa da bu ülkede yarım asırdır Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nda ne işçinin, ne de işverenin dediği oluyor.
* Ülkeyi yönetenlerin dediği oluyor. Bu dün de öyleydi, bugün de öyle. Bunu son bulması gerekiyor mu? Son bulması gerekiyor.
‘Bakan bir kararname, bir yazı yazacaklarını söyledi’
* Sayın bakan (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’la) dün bir görüşme yaptık. Bakan ‘komisyonunun yapısıyla ilgili bir kararname, bir yazı yazacaklarını’ söylediler. Evvela bir yazıyı yazsınlar. Bir kararname mi çıkacak, bize bir resmi yazı mı yazacaklar, bakacağız.
* Yazdıktan sonra başkanlar kurulunun büyük bölümü burada, yönetim burada, beraber bir daha konuşacağız. Kararname, resmi bir yazı, belge gelmeden bu konuyu konuşmanın bir anlamı yok.
* Bizim Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısının ötesinde, bir senede kira, gıda, eğitim ve ulaşım rakamları ne oldu, bunlara yüzde kaç zam geldi, geçen seneden ne kadar kaybımız var, asıl tartışmak istediğimiz buydu.
* 50 senelik bir yapı söz konusu. Hukuktan da üye alsan yine insanlar tereddüt edecek, başka yerden de alsan yine insanlar tereddüt edecek. Ama bir yapı değişsin, bir gelsin, biz de oturup konuşalım.
