Ağustos enflasyonuna ilişkin tahminlerde ağırlıklı olarak yüzde 2’nin altında oranlar dile getiriliyor. Ne var ki bu oranlar biraz iyimser kalıyor gibi…
Daha önce de belirtmiştim, benim tahminim yüzde 2’nin üstünde bir oran. Hatta 2,5’i zorlayan bir oranı bile sürpriz bulmam.
Ağustos enflasyonunu buralara çıkarabilecek en büyük olumsuzluk kuşkusuz akaryakıt fiyatlarındaki artış. Akaryakıt fiyatlarının enflasyon hesaplamasında nasıl dikkate alındığını bir başka gün daha detaylı olarak ele almak üzere bugün için en azından şunu söyleyeyim; enflasyon “ay sonundaki fiyatlar değil, ay ortalamasındaki fiyatlar kıyaslanarak” hesaplanır.
Temmuz sonu-ağustos sonu kıyaslamasına göre motorinde bir ucuzlama var ama bu yanıltıcı.
Ay ortalaması bazında benzin fiyatları ağustosta yaklaşık yüzde 9, motorin fiyatları yüzde 12, otogaz fiyatları yüzde 8 artış gösterdi. Kaldı ki TÜİK, enflasyon hesaplamasının yetişmesi için fiyat toplamayı ayın son gününe kadar sürdüremiyor, dolayısıyla motorinde ayın son günlerinde yapılan indirim ortalamaya tam yansımayacak. Yani motorindeki artış yüzde 12’den biraz fazla olabilir.
Aktardığım oranlar EPDK verilerine göre ve ayın tüm günlerini kapsıyor.
TÜİK’in hesaplamasındaki oranlar da muhtemelen çok farklı olmayacak.
Yukarıdaki oranlara göre akaryakıttan TÜFE’ye doğrudan yansıyacak etki 0,30-0,35 puan arasında. Bu doğrudan etki, dolaylı etkiyi hesaplamak ise pek kolay değil.
Doğrudan etkinin bu düzeye eriştiği bir ayda toplam artışın yüzde 2’ler civarında olması, akaryakıt dışındaki tüm mal ve hizmet fiyatlarında ancak yüzde 1,65-1,70 artışta kalınması demek. Bu da hiç kolay değil.
Akaryakıtta bu yılın ağustosunda ortaya çıkan artışın oranları böyle. Geçen yılın aynı ayında benzin yüzde 1 zam görmüş, otogazdaki zam oranı yüzde 1,3 olmuş, motorin ise yüzde 1 ucuzlamıştı.
TÜFE geçen yıl ağustosta yüzde 2,04 artmıştı. Bu yılki artışın bu oranın altında kalması, yıllık bazda temmuz sonunda yüzde 31,75 olan oranın bir miktar gerilemesi demek. Yüzde 2,04’ün üstündeki artışlarda ise tersi yaşanacak.
Yıllık oran biraz azalmış ya da artmış; aslında pek de önemi yok. Artacak ya da azalacak oranlar önemli bir fark yaratmayacak ki…
Ağustos artışı yüzde 1 olsa yıllık oran yüzde 30,4’e gerileyecek. Aylık artış yüzde 2,5’i bulsa bu sefer de yıllık oran yüzde 32,4 olacak.
Kaç zamandır böyle zaten; yıllık oranda çok dar bir koridora sıkışıp kalındı.
Ama yıllık oranın yönünü belirleyeceği için ağustos artışında psikolojik eşik gibi görülen 2,04’ün altında mı kalındığına, yoksa üstüne mi çıkıldığına özellikle dikkat edilecek.
