Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), zorunlu din ve ahlak kültürü derslerine karşı açılan davada kararını açıklayarak, hükümeti ailelerin inanç aidiyetlerini ortaya koymak zorunda bırakılmadıkları bir muafiyet sistemine geçilmesi konusunda uyardı.
Mahkemenin, Ankara’dan 14 kişinin 2011’de açtığı davada oy birliğiyle aldığı kararda, “Türkiye daha fazla geciktirmeden, ailelerin dini ve felsefi inançlarını açıklamak zorunda bırakılmadıkları bir muafiyet sistemi gibi, sorunun giderilmesine dönük imkanları ortaya koymak zorundadır” ifadeleri kullanıldı.
Hristiyan ve Musevi öğrencilere zorunlu din derslerinden muaf tutulma hakkı tanındığına işaret eden AİHM, Alevilere bu hakkın tanınmadığını fakat öğrencilerin dersten muaf tutulması için inançlarını açıklamak zorunda olmamaları gerektiğine vurgu yaptı.
Kararda, Türkiye’de din ve ahlak kültürü kitaplarının içeriğinde yapılan son değişikliklerin ‘yetersiz‘ olduğu belirtilip, devletin dini konularla ilgili düzenlemelerde ‘yansız ve tarafsız olma yükümlülüğü‘ hatırlatıldı.
Ne olmuştu?
Bundan önce Alevi inancına mensup aileler, çocuklarının Sünni İslam inancı temel alan din derslerine katılmaya zorlandıkları gerekçesiyle, 2005’te Milli Eğitim Bakanlığı’na başvurmuş ve ders müfredatının kendi inançlarının da temsil edilebilmesi için yeniden düzenlenmesini istemişlerdi.
Olumsuz yanıt gelince başvuru aileler ve Ankara İdare Mahkemesi’nde yürütmeyi durdurma davası açmıştı. Ancak bu mahkeme de, din kültürüyle ilgili ders kitaplarını inceledikten sonra Aleviliği bir inanç değil bir kültür ve geleneğe indirgeyen bilirkişi raporuna dayanarak başvuruyu reddetmişti.
Danıştay da 2 Ağustos 2010’da yapılan itirazı geri çevirince başvuru, AİHM’e taşınmıştı.
