ABD, Soğuk Savaş’ın son döneminde, 1987’de Sovyetler Birliği ile imzaladığı Orta Menzilli Nükleer Kuvvetler Antlaşması’ndan (INF) resmen çekildi. Trump yönetimi, antlaşmadan çekilme gerekçesi olarak Rusya’nın anlaşmayı ihlal etmesini gösterdi. Rusya bu iddiaları reddetti. Tarafların anlaşmanın devamı konusundaki görüşmeleri de sonuç vermedi ve bugün itibariyle ABD resmen çekilmiş oldu.
Amerika’nın Sesi’nin haberine göre, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo yaptığı açıklamada şöyle dedi: “ABD, Rusya’nın kasten ihlal ettiği bu antlaşmanın artık bir parçası olmayacak. Rusya’nın antlaşmayı ihlal eder şekilde füzeler geliştirmesi Amerika’yı ve müttefiklerini doğrudan tehdit etmektedir. Rusya’nın antlaşmaya uymaması Amerika’nın öncelikli çıkarlarına zarar vermektedir.”
Trump yönetimi yetkilileri, Moskova’nın Rusya toprakları üzerinde kritik Avrupa hedeflerini vurma kapasitesine sahip çok sayıda seyir füzeleri yerleştirdiğini ve bunun da antlaşmanın ihlali olduğunu belirtirken, Rusya söz konusu füzenin menzilinin antlaşma kapsamı dışında olduğunu, bu nedenle de antlaşmanın ihlal edilmediğini savundu. Moskova, NATO askeri sisteminde SSC-8 olarak bilinen Novator 9M729 füzesinin imha edilmesi talebini de reddetti.
Rus yetkililer ABD’den Avrupa’da kısa ve orta menzilli nükleer füzelerin yerleştirilmesi konusunda moratoryum uygulanmasını talep etti. Ancak NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg Rusya’nın moratoryum talebini “Güvenilir bir teklif değil” diyerek reddetti. Stoltenberg, NATO’nun Rusya’nın yaptığını yapmayacağını ve ittifakın yeni bir silahlanma savaşı istemediğini belirtti.
Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin ise bir silahlanma savaşı istemediğini ve önce ABD yapmadıkça Rus füzelerini konuşlandırmayacağı sözünü verdi. Ancak Putin Washington’un böyle bir adım atması halinde Rusya’nın da ABD karasularına yakın bölgelerdeki Rus gemileri ya da denizaltılara hipersonik nükleer füze yerleştirmek zorunda kalacağı uyarısında bulundu.
Orta Menzilli Nükleer Kuvvetler Antlaşması 8 Aralık 1987’de dönemin ABD Başkanı Ronald Reagan ve Sovyetler Birliği lideri Mihail Gorbaçov tarafından imzalanmıştı. Antlaşma, 500 ila Beş bin 500 kilometre menzile sahip karadan havaya tüm orta menzilli füzelerin geliştirilmesini yasaklıyordu ve o tarihten bu yana yürürlükteydi.
Rus yetkililer suçlamaları reddederek Washington’un kasten bu şekilde davrandığını, çünkü ABD’nin kendisinin füze geliştirmek istediğini öne sürdü.
Anadolu Ajansı’nın haberine göre de, ABD’nin antlaşmadan (INF) resmen çekilmesinin ardından yeni füze denemeleri için hazırlıklara başladığı bildirildi.
Amerikan CNN televizyonuna konuşan ve adının açıklanmasını istemeyen üst düzey bir savunma yetkilisi, Amerikan ordusunun nükleer olmayan füze sistemleri için çalışmalar yaptığını söyledi.
Amerikan medyasına yansıyan haberlerde de, Pentagon’un birkaç hafta içinde yerden fırlatılan güdümlü füze denemeleri ve Kasım ayında da orta menzilli balistik füze denemesi yapmayı planladığı kaydedildi.
