Kaos GL ve Pembe Hayat derneği, gazeteciler için LGBTİ haberciliği rehberi oluşturarak, Türkiye’de LGBTİ’lere yönelik haber yapılırken dikkat edilmesi gereken noktalara vurgu yaptı.
‘Medyada LGBTİ’lere yönelik nefret söylemi‘ başlıklı raporda, medyanın cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği ayrımcılığına karşı önemli bir rol oynadığı hatırlatılırken, haberlerde sıkça yapılan hatalara dikkat çekildi.
LGBTİ’lerin sorunlarına daha fazla ilgi gösterilmesi beklendiği belirtilen raporda, LGBTİ içerikli haberlerde dikkat edilmesi gerekenler şöyle sıralandı:
Homofobik ve transfobik söylemlerden kaçınılmalıdır. LGBTİ’lerin bedenlerinin cinsel çağrışımlar yaratacak biçimde gereksizce görselleştirilmemelidir. LGBTİ’ler arasında olumlu rol modeli olabilecek örneklerin haberleştirilmesine öncelik vermelidirler.
‘Gey öğretmen’ ifadesi homofobiyi besler!
‘Kadın yazar‘ ifadesi nasıl cinsiyetçiliği besliyorsa, ‘gey öğretmen‘, ‘lezbiyen şarkıcı‘ gibi ifadeler de ayrımcılık içerir; çünkü cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği tanımlamaları bir bireyin mesleğini niteleyen sıfatlar değildir.
Yabancı dillerde ‘gay’ olarak kullanılan sözcük ve Türkçe’ye ‘gey’ olarak girmiştir ve erkek eşcinselleri tanımlamak için kullanılır.
Eşcinsellik ‘itiraf’ edilmez!
“Eşcinsel olduğunu itiraf etti” cümlesindeki ‘itiraf etti‘ ifadesi medyada ve halk arasında yaygın olan yanlış kullanımlardan biridir. Eşcinsellik, bir suç ya da yanlışlık olmadığı için itiraf edilecek bir durum da söz konusu değildir. Bunun yerine “Eşcinsel olduğunu açıkladı” cümlesi uygundur.
“Gerçek adı … olan travesti…” haberlerde trans bireylerin kimlikteki adları kişilerin onayı alınmadan kullanılmaktadır. Bunun yerine kişinin kendisini tanımladığı adı veya adı-soyadı kullanılmalıdır.
Travestilik diye bir meslek yok
Travesti olmak, ‘travestilik‘ adı altında, gerçekte var olmayan bir meslek olarak sunulmakta ve fuhuşla arasında doğrudan bir bağ kurulmaktadır. ‘Travestilik‘ diye bir meslek olmadığı gibi, her travesti de seks işçisi değildir.
Cinsiyet değiştirme/düzeltme ameliyatı yerine ‘cinsiyet geçişi ameliyatı‘ ya da ‘cinsiyet inşası ameliyatı‘ ifadelerinin kullanılması gerekmektedir. Trans bireylerin geçiş süreçlerini marjinal, magazinel bir olay olarak haberleştirmek, özel hayatın ihlali olduğu gibi, toplumda translara dönük yerleşik önyargıları beslemektedir.
Tercih değil, yönelim!
‘Cinsel tercih‘ ifadesinin eşcinselliği, biseksüelliği ve transeksüelliği tanımlamak için kullanımı tamamen yanlıştır. Eşcinsellik ve biseksüellik, heteroseksüellik gibi bir ‘cinsel yönelim‘; transeksüellik ise bir ‘cinsiyet kimliği’dir.
LGBTİ’lerle ilgili konulara, sadece ‘üçüncü sayfa haberi’ şeklinde şiddet ve acı yüklü içeriklerde ya da magazin haberleri içinde değil, gazete ve/veya diğer yayın organlarının niteliğine göre uygun bölümlerinde de yer verilmesi gerekir.
Başka konularda da LGBTİ’leri hatırlayın
LGBTİ oluşumlarından, sadece LGBTİ’lere ilişkin sorunlar ile ilgili değil, ülke ve dünya gündemi ile ilgili başka konularda da görüş alınırsa, sadece ‘kendi sorunları‘ ile ilgilenen ve bu sorunlar üzerinden görünür olan insanlar olarak algılanmalarının önüne geçilmiş olunur.
LGBTİ’lere ilişkin başarı hikâyelerine de yer verilerek, LGBTİ’lere yönelik önyargı ve homofobi ve transfobiyle mücadeleye katkı sağlamış olmanın yanında, LGBTİ’lerin kendilerini yalnız ve yanlış hissetmelerinin önüne geçilmiş de olunur.
