Çevrecilerin ve uzmanların tam bir ‘yıkım‘ projesi olarak nitelendirdiği Akkuyu nükleer santralı hakkında hazırlanan revize Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu, bilimsel gerçeklere karşılık toz pembe bir tablo çizdi.
Santralı kuracak Rosatom şirketinin hazırladığı rapor, santralın çevre ve doğal yaşama hiçbir olumsuz etkide bulunmayacağını ve her türlü önlemin alındığını savunuyor, bölgede yaratacağı istihdam da detaylarıyla anlatılıyor.
Büyük tepki çeken santral için raporda şu ifadeler kullanıldı: “Proje, bir nükleer güç santralında olması gereken tüm nükleer ve radyasyon güvenlik göstergelerini garanti etmenin ötesinde nükleer güvenlik ve radyasyon güvenliğinde üst düzey kaliteyi sağlayan kalıcı yeni teknolojik çözümler içermektedir.”
Önceki rapor eksik bulunmuştu
Şirketin hazırladığı ilk ÇED raporu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından ‘şekil ve içerik yönünden eksik olduğu‘ gerekçesiyle geri çevrilmişti. Bunun üzerine hazırlanan revize raporda şu tespitler yer alıyor:
– Karbon ve diğer sera gaz emisyonları neredeyse sıfır düzeyinde olacak.
Ancak raporda bunun nasıl gerçekleştirileceğine dair bir bilgi bulunmuyor.
Soğutma suyu ekosistemi değiştirecek
– Santralın işletilmesi sırasında ihtiyaç duyulacak ve Akdeniz’den karşılanacak soğutma suyu deniz suyu sıcaklığında en fazla yarım derecelik artışa neden olacak. Bu durum gıda zinciri üzerinde ve balıklarla foklar üzerinde herhangi bir olumsuzluğa neden olmayacak.
Ancak çevre koruma örgütleri raporun doğru olmadığını, soğutma suyu alımının bölgede yaşayan Caretta Caretta gibi pek çok canlının neslini tehlikeye atacağını belirtiyor. Çünkü soğutma suyu olarak saatte binlerce ton deniz suyu kullanılacak; bu su ısındıktan sonra tekrar denize boşaltılacak. Bakteri oluşumuna yol açacak bu durum bölgedeki deniz ekosistemini değiştirecek.
Uçak çarpmasına ‘dayanıyor’ ama radyasyonun ne olacağı belirsiz
– Santral, 9 şiddetinde bir deprem anında güvenli durdurma özelliğine sahiptir. Bunun dışında tsunami etkisine, 20 ton ağırlığında ve 215 m/s hızda bir Phantom RF-4E uçağının çarpmasına karşı gereken tedbirler alınmıştır.
Önlemleri sıralayan, sahip olduğu basınçlı su sisteminin ‘fark yarattığına’ dikkati çeken rapor; “radyasyondan korunma ve nükleer güvenlik nasıl sağlanacak“, “acil durum planı var mı“, “bölge halkı ne kadar radyasyona maruz kalacak” ve “radyoaktif atıklar nasıl saklanacak” sorularına yanıt vermiyor.
15 bin yeni istihdam yaratacak
– Raporun en dikkat çekici bölümlerinde biri de santralın yaratacağı istihdamın detaylı bir şekilde anlatılması. Raporda şu ifadeler yer alıyor: “İnşaat sürecinde çalışanların yüzde 70’i yerli iş gücü olacak. Proje inşası ve işletmesinin en yoğun inşaat döneminde 12 bin 500 çalışan yer alacak. Bunun yüzde 70’i yerli işgücü olacak ve bilahare yaklaşık 4 bin işletme personelinin çalışması söz konusu olacak. İşletme aşamasındaki istihdam nedeniyle olacak toplam etki ile yaklaşık 15 bin yeni iş pozisyonu yaratılmış olacak.”
Akkuyu’nun yılda yaklaşık 35 milyar kilowatt saat elektrik enerjisi üretmesi planlanıyor. Bu miktarla Türkiye’nin elektrik tüketiminin yüzde 16’sının karşılanacağı belirtiliyor.
