ABD Dışişleri Bakanı John Kerry’nin Irak’taki kriz nedeniyle yaptığı bölge ziyaretinde Ankara’ya uğramaması dikkat çekti.
Kerry, Kahire’nin yanı sıra Amman, Bağdat ve Erbil’i ziyaret etti. Ancak 100’e yakın Türkiye vatandaşının Musul’da rehin alınmasına ve Ankara’nın kendisini yakın zamana dek Irak’ta arabulucu olarak sunmasına rağmen, ‘model ortağı’ ziyaret etmedi. Son olarak ABD Başkanı Barack Obama’nın Başbakan Tayyip Erdoğan’ın telefonunu yardımcısı Joe Biden’a yönlendirdiği iddia edilmişken, Kerry de Erbil’e kadar gelip Ankara’ya uğramadan NATO toplantısı için Brüksel’e hareket etti.
Sisi’yi makamında ziyaret eden ilk siyasetçi
ABD Dışişleri Bakanı ziyaretinin ilk ayağında, darbe yaptıktan sonra Müslüman Kardeşler’in boykot ettiği seçimle Mısır’ın cumhurbaşkanı seçilen Abdülfettah Sisi’yi makamında ziyaret etti. Kerry’nin, Sisi’ye demokrasi ve insan hakları konusunda baskı yaptığı ‘sızdırılsa‘ da ABD’nin, İsrail’in de komşusu olan Mısır’la eski diktatör Hüsnü Mübarek yönetimindeki stratejik ilişkileri sürdürme çabası aşikardı. Kerry ziyaretinde ABD’nin darbe sonrası askıya aldığı yıllık 650 milyon dolarlık yardımın büyük kısmının Kahire’ye gönderildiğini de duyurdu.
Ürdün’den Bağdat’a geçti
Kerry ardından, tıpkı Türkiye gibi hem Suriye’nin, hem de Irak’ın komşusu olan Ürdün’e hareket etti.
Irak ve Suriye odaklı, kısa süreli temasların ardından da Bağdat’a sürpriz bir ziyaret gerçekleştirdi Kerry. ABD Dışişleri Bakanı’nın, Başbakan Nuri el Maliki’yle temaslarında Şiilerin radikal Sünni IŞİD örgütüne karşı kapsayıcı bir ulusal uzlaşı hükümeti kurması için bastırdığı biliniyor.
Barzani’yle Erbil’de görüştü
Kerry’nin bölge ziyareti burada da bitmedi; ABD Dışişleri Bakanı, Irak’taki son gelişmelerde bir kez daha belirleyici aktör haline gelen Kürt bölgesine geçip, Başkan Mesut Barzani’yle biraraya geldi. İki siyasetçi samimi pozlar verirken, ABD’nin Erbil yönetiminden birlik hükümetine destek olup bağımsızlık yönünde bir atmamasını istediği belirtiliyor.
Ancak Erbil’e kadar gelen Kerry, 100 Türkiye vatandaşının rehin tutulduğu, Türkiye’nin de IŞİD tehlikesiyle doğrudan yüzyüze bulunduğu bir dönemde, Ankara’ya gitmedi.
Bu, Amerikan yönetimin dış politika ve savunma ekibinin Türkiye’yi ilk es geçişi de değildi. ABD dış politika takımının son aylarda ziyaret ettiği ülkeler şunlar:
ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden: Romanya, Kıbrıs, Ukrayna
Dışişleri Bakanı Kerry: İsrail-Filistin, Ürdün, Irak, Mısır, Suudi Arabistan, Ukrayna, Fransa, İtalya.
Avrupa ve Avrasya İşlerinden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Victoria Nuland: Kıbrıs, Yunanistan.
Pentagon da atladı
ABD Savunma Bakanı Chuck Hagel: Suudi Arabistan, Ürdün, İsrail, BAE, Belçika, Lüksemburg, Estonya, Slovakya.
Hagel’in ocak ayının sonunda planlanmış Ankara ziyareti de, son dakikada ertelenmişti. Nedeni, o sırada süregiden yolsuzluk operasyonları ve skandallardı. Diplomatik kaynaklar o sırada bu ertelemenin nedenini, Ankara’ya yapılabilcek her türlü ziyaretin yanlış anlaşılabileceği olarak yorumladı. Hagel’in bir sonraki Ortadoğu ziyareti Mayıs ayının ortasındaydı ama ‘söz verdiği’ halde yine Ankara’yı yine atladı.
