Örneğin, köle olmak ister misiniz gibi bir soruyla bir halkoylamasına gidilebilir mi?
Ülkenizin herhangi bir dinsel inanışın kurallarıyla mı, evrensel insan hakları ilkelerine göre mi yönetilmesini istersiniz başlığı altında bir halkoylaması yapılabilir mi?
Yine örneğin, kız çocuklarının miras hakkı erkek çocuklarınınkine eşit olmalı mı olmamalı mı; kadınların seçme ve seçilme hakkı kalmalı mı kalkmalı mı; sanık ceza hukuku ilkelerine göre mi, din kitapları hükümlerince mi yargılanıp cezalandırılmalı gibi sorular, halkoylamalarının konusu olabilir mi?
Amaçları toplumun eğilimlerini öğrenmek olduğu için anketler her konuda yapılabilir.
Halkoylamalarının sonuçları ise yasa hükmündedir.
Öyleyse yukarıdaki soruyu başka sözcüklerle tekrarlayalım: Hükümdarın ya da yönetimin kuluyken ülkenin eşit haklara sahip yurttaşı konumuna yükselen çağdaş insanı yeniden kula dönüştürecek bir yasa önerisi halkoylamasına sunulabilir mi? Sunulacak olursa da, sonuç hangisi olursa olsun, hukuksal değer taşıyabilir mi?
Elbette hayır.
16 Nisan’da yapılması öngörülen halkoylamasında halkımıza sorulacak olan da, esas ve özet olarak budur.
