“Devlet benim” ile “Benden sonra tufan” arasında şaşmaz bir bağlantı var. Hakikaten de çoğunlukla “Devlet benim” diyenler, ya o ürperdikleri tufanla silinip giderler ya da onlardan sonra zamanında yörüngelerine girmiş olanlar o tufana kapılır.
Kendini devlet zannedenler kibirle yalvarır. Napoleon, 1812’de Varşova’dan geçerken generallerini, diplomatlarını, yüksek memurlarını toplar, açar ağzını yumar gözünü: “Hata yapsam da kirli çamaşırlar aile içinde yıkanır. Herkesin görmesine gerek yok. Benim Fransa’ya ihtiyacımdan çok Fransa’nın bana ihtiyacı var.”
Kendisinin vazgeçilmez olduğunu bilmek istemek, kim bilir içeride nasıl devasa bir boşluğu doldurmak için. O boşluk dolmaz. O boşluğun girdabı boşluğun sahibini yutar. Mühim olan memleketi o girdaba kaptırmamakta.
