Türk Toraks Derneği, elektronik sigaranın (e-sigara) sağlık risklerinin akciğerle sınırlı olmadığını, kalp ve damarları da ciddi tehdit ettiği uyarısını yaptı. E-sigaranın her çeşidi daha fazla nikotin aldırıyor.
Can Yayınları Genel Yayın Yönetmeni yazar Cem Akaş ve fotoğraf sanatçısı Esra Özdoğan’ın oğlu 19 yaşındaki Can Akaş 19 Ekim’de kalp yetmezliği nedeniyle hayatını kaybetti. Baba Akaş oğlunun ölümünden e-sigarayı sorumlu tutarak gençlere ve ailelerine bunun masum bir ürün olmadığı uyarısında bulundu.
E-sigara aerosollerinde nikotin, formaldehit, akrolein, uçucu organik bileşikler, ağır metaller ve çok küçük partiküller bulunabiliyor. Bu maddeler solunum yollarında hasara, oksidatif strese, inflamasyona ve damar fonksiyonlarında bozulmaya neden olabiliyor.
Derneğin açıklamasında nikotinin sinir sistemini uyararak kalp atışlarını hızlandırabildiği, kan basıncını yükseltebildiği, damarların daralmasına ve kalbin iş yükünün artmasına neden olabildiği de vurgulandı.
Bilimsel literatürde, elektronik sigara kullanımıyla ilişkili olabileceği değerlendirilen genç yaşta kalp krizi, kalp kası iltihabı, kalp zarı iltihabı ve ciddi kalp fonksiyon bozukluğu olguları bildiriliyor.
Dernek, endüstrinin ortaya attığı ‘daha az zararlı’ iddiasının, bu ürünlerin güvenli olduğu anlamına gelmediğini hatırlattı: “Bu nedenle, güvenliliklerine ilişkin yeterli ve bağımsız bilimsel kanıtlar ortaya konulmadan bu ürünlerin serbestçe piyasaya sunulmasına ve yaygınlaştırılmasına asla izin verilmemeli.”
Türkiye’de elektronik sigara ve benzeri ürünlerin ticari satışı yasak olmasına rağmen internetten, sosyal medyadan ve fiziksel satış noktalarından ulaşılabiliyor.
Sağlıklı bireylerde dahi ağır solunum yetmezliği sebebi
Dernek özetle şu uyarıları yaptı:
* Elektronik sigara kullanımının yol açabileceği ağır sağlık sorunları yeni öğrenilmiş değil. 2019’da ABD’de elektronik sigara ve vaping ürünleri kullanımıyla ilişkili ciddi bir akciğer hasarı salgını çıkmıştı. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin (CDC) 18 Şubat 2020 tarihli verilerine göre, elektronik sigara veya ısıtılmış tütün ürünü (vaping) kullanımıyla ilişkili akciğer hasarı (EVALI) kapsamında 2 bin 807 hastaneye yatış vakası bildirilmiş, 68 kişinin öldüğü doğrulanmıştı. Hastalar arasında çok sayıda genç var. Daha önce sağlıklı kişilerde dahi ağır solunum yetmezliği gelişebiliyor.
* Bu salgındaki vakaların büyük bölümü, özellikle THC (Tetrahidrokannabinol-esrarın etken maddesi) içeren ısıtılmış tütün ürünleriyle ilişkili bulunmuştu. Bu ürünlerde kullanılan E vitamini asetat önemli bir etken olarak belirlenmişti. Söz konusu salgın, e- sigara cihazlarıyla solunan aerosollerin içeriğine bağlı olarak ne kadar ağır ve ölümcül akciğer hasarı gelişebileceğini açıkça gösterdi.
Daha fazla nikotin solutuyor
* Gençler arasında yaygın kullanılan elektronik sigaralardaki (Pod-mod denilen Puff Bar, JUUL gibi ürünlerdeki) nikotin, genellikle nikotin tuzları biçiminde bulunuyor. Bu teknoloji, yüksek miktarda nikotin solunmasına rağmen boğazda hissedilen yanma ve tahrişi önemli ölçüde azaltarak ürünlerin daha kolay kullanılmasını sağlıyor. Böylece gençler, hiçbir rahatsızlık hissi duymadan, hiç farkında olmadan çok yüksek miktarda nikotine maruz kalabiliyor.
