Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, “Borsa ve piyasada yapısal bir sorun yok, risk sınırlı sayıdaki yatırım fonunda” dedi.
Şimşek, NTV canlı yayınında dün (17 Eylül) Tera dahil yedi portföy yönetim şirketinin tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarıyla ilgili konuştu. Türkiye’deki 2038 fondan sadece 131’inde sorun yaşandığını belirten bakan, “Tasfiye süreci borsayı baskı altına almayacak. Nitelikli yatırımcı olsalar dahi aslında bu atılan adımlar onların haklarını korumaya yöneliktir” dedi.
Yatırımcıların tasarruflarının korunacağını belirten Şimşek, büyüklüğün toplam fonların yüzde 10-11’i kadar olduğu bilgisini verdi.
Şimşek’in açıklamaları şöyle:
‘2038 fondan 131’i’
* Piyasalarda dün yaşananlar sınırlı sayıda fonlardaki kredi ve likidite problemi, genele yayılmış sistemik risk söz konusu değil, borsada ve piyasada yapısal sorun yok. Sınırlı sayıda fondaki riskin piyasanın tamamına yayılmaması için dün çok güçlü tedbirler devreye alındı, süreç sağlıklı şekilde işleyecek, tedbirler şu aşamada yeterli.
* Serbest fon dediğimiz alan tüm dünyada nispeten serbest, nitelikli yatırımcıların yatırım yaptığı bir alan. Dışarıda bunlara hedge fon diyebiliriz, oradaki regülasyon daha gevşek. 2019’dan itibaren TEFAS’ta işlem görmeye başlayınca bu alan büyüyor. 2038 fon var Türkiye’de bunların 131’inden bahsediyoruz.
* Serbest fon alanını dünyadaki uygulamalarına göre çok katı kurallara bağlayan fon rehberi ağustos sonunda açıklandı. Teminata ilişkin kaygıları giderecek adımları attık. 2024’te genel olarak para piyasası fonlarına dedik ki: ‘Sıfır risk olarak görülen hazine kağıtlarına sokmak zorundasınız’. O düzenleme bugün işe yarayacak. Serbest fonlar için de geçiş dönemi öngörüyoruz.
‘Büyüklük, toplamın yüzde 10-11 civarında’
* Sınırlı sayıda fonda piyasa bozucu eylemler var, buna ilişkin gereken yapılmıştır. Fon piyasasının yüzde 90’ı sağlıklı işlemeye devam etmiş. “Sorun sistemik değil” derken bu fonların tamamına birikim olarak bakarsanız yüzde 10-11 civarında bir rakam. Bu da buradaki fonların hiçbir varlığı yok demek değildir.
‘Nitelikli yatırımcı olsalar dahi bu adımlar haklarını korumaya yönelik’
SPK tasfiye sürecini ilkelere göre yapacak. Süreç borsayı baskı altına alacak çerçevede olmayacak. Nitelikli, profesyonel yatırımcı olsalar dahi aslında bu atılan adımlar onların haklarını korumaya yöneliktir.
‘Sorunlu alan karantinada, tasarruflar korunacak’
* Burada bir yoğunlaşma oluşmuş, bunun bulaşıcı olmaması için piyasanın tamamına dün çok güçlü tedbirler devreye alındı, süreç sağlıklı şekilde işleyecek. Sorunlu alanı karantinaya aldık, yatırımcıların tasarrufları korunacak.
‘Evim şirketleri: ‘Bu alan hızlı büyüyor, izlenmesi önemli’
* Tasarruf finansman şirketindeki alan farklı, bankacılık benzeri bir alan, orada farklı süreç işler. Orada zaten portföy yönetim şirketiyle ilişkili kuruluş var, Katılımevim, Birevim bu alanda faaliyet gösteriyor. Emlak Katılım dün süreç başlattı, oradaki yatırımcıları korumaya yönelik.
* Şu anda banka dışı finans sisteminde bir sorun yok. BDDK’nın sunumunda orada sorun yok. Ancak bu alan hızlı büyüyor. Hızlı büyüyen alanların izlenmesi, kaynakların doğru alanda tutulması önemlidir. Tabiri caizse orta ve uzun vadede bunları bankalar gibi düşünmek lazım. TMSF vari bir yapı fon havuzu, teminat havuzu gibi yapı. Bu alanla ilgili olarak tedbir aldık, adımlar attık, o alana ilişkin çalışmalar devam ediyor. İlave düzenleme ihtiyacı varsa, ilgili sorumlu kurum BDDK gereğini yapacaktır, şu ana kadar da yaptı.
‘A, B, C planlarımız, merkez bankamız likiditeyi sağlayacak’
* Dün bir dizi tedbir açıkladık, bir kısmını da açıklamadık. Her zaman bizim bu tür senaryolara karşı A-B-C planlarımız var. Merkez bankamız gerekli likiditeyi sağlayacağını açıkladı. BDDK tabi ki özellikle finansal piyasalarla ilişkili olduğu için bankaların kendi hisselerini almaları sayesinde çekirdek sermayeden düşmeyeceğini söyledi. SPK hızla sorunlu alanı, fonları karantina altına aldı.
‘Güven devam ediyor’
* Biz düne baktığımız zaman şunu görüyoruz, güven devam ediyor. Piyasanın yüzde 90’ında sorun yoktu. Bankacılık sisteminde de çok katı kurallar uyguluyoruz. Varlık kalitesinde de sorun yok. Karlılıkta reel olarak baktığımızda o alan bankacılar serzenişte bulunurlar ama genel olarak orada da sorun yok. Risk algısı yüksek olsaydı CDS yükselirdi, sınırlı olsa da düştü.
* Borsa dün pozitifteydi, genel olarak da pozitif hava vardı. Stresi nereden ölçtük; Hazine’nin tahvil piyasasında hissettik. 2-5-10 yıl vadeli tahvillerde stres kayboldu, faizler düştü. Aldığımız tedbirler doğru.
‘Yanlış yapanlar sonuçlarına katlanacak’
* SPK lisans iptalinden suç duyurularına kadar, tasfiye kararına kadar gerekli adımları attı. Bundan sonraki süreç piyasa bozucu eylemlerde bulunup yatırımcıların birikimlerini tehlikeye atanlarla ilgili yargının süreci. Kurumlarımız üzerlerine düşenleri yapıyorlar. Hiçbir ayrım gözetmeksizin yanlış yapanlar sonuçlarına katlanacak.
