Amerikan haber kuruluşu Politico, Avrupa Birliği’nin (AB) Türkiye’yi çöp yönetimini düzeltmesi için uyardığını yazdı. ‘Ciddi kirlilik sorunu’ nedeniyle plastik atık ticareti durdurulabilir.
Britanya merkezli Guardian, ağustosta geçen yıl Türkiye’ye AB’den en az 503 bin ton, Britanya’dan da 139 bin ton plastik atık gönderildiğini haberleştirmişti.
Gazeteye göre özellikle Britanya’nın yaptığı ‘atık sömürgeciliği’. Yani, zengin ülkelerin daha az düzenleme bulunan yoksul ülkelere plastik atık ihraç etmesi.
Politico da 15 Eylül’de AB’nin kendi kurallarını ihlal etme pahasına yüz binlerce ton çöpü Türkiye’ye ihraç etmeyi sürdüreceğini haberleştirmişti.
Bir AB belgesinde Türkiye’de plastik atıkların yalnızca yüzde 10’unun geri dönüştürüldüğü öne sürüldü. Geri kalanınsa çöp depolama alanlarına gönderildiği, yanlış yönetildiği veya çevreyi kirlettiği vurgulandı.
Bu olumsuzluklar, AB’nin atık sevkiyat yönetmeliğine göre ihracatın askıya alınması için olası nedenler arasında sıralanmıştı.
Komisyon yetkilisi: Önlem alınmazsa Türkiye’ye plastik atık ihracatı askıya alınabilir
Bugün (18 Eylül) Avrupa Komisyonu’ndan bir yetkili Politico’ya konuştu. Türkiye’nin kirlilik ve çevre sorunlarını halletmemesi durumunda plastik atık ihracatının yasaklanmasının değerlendirileceğini duyurdu:
“Yetkililer tarafından yeterli bir cevap verilmez, önlem alınmazsa komisyon Türkiye’ye plastik atık ihracatını askıya alma prosedürünü başlatabilir.”
Avrupa atığının en büyük ithalatçısı Türkiye
Türkiye açık farkla Avrupa atığının en büyük ithalatçısı olması nedeniyle ana odak. Geçen yılki rakam yaklaşık 25 milyar adet yarım litrelik meşrubat şişesine eşdeğer 510 bin ton.
Bu miktar OECD ülkelerine ihraç edilen plastik atıkların yüzde 70’ine ve ihraç edilen tüm plastik atıkların yüzde 36’sına denk.
‘İngiliz plastik atığı Adana’da atılıp yakılıyor’
Gönüllü çevreci grup Greenpeace de 2021’deki bir araştırmasında İngiliz marketlerinden çıkan plastik atığın Adana’da gömüldüğünü ve yakıldığını duyurmuştu.
Guardian’a göre o yıl, Türkiye yoğurt kabı, salata poşeti ve plastik film dahil Britanya’nın plastik atık ihracatının yüzde 94’ünde kullanılan atık türlerini yasak ilan etmişti. Geri dönüşüm sektörünün baskısıyla yasak geri çekilmişti.
AB’nin yasak kararı Türkiye’ye atık ihracatını artırabilir
AB, kasımdan itibaren genellikle OECD ülkeleri dışındaki ülkelere ihracatı yasaklayacak. Çevreciler bunun OECD üyesi ve AB’nin atıklarının başlıca ithalatçılarından Türkiye’ye atık gönderilmesini artırmasından korkuyor.
Bir yetkili sorunları önlemek için Türkiye gibi OECD ülkeleriyle işbirliğini güçlendirmenin önemli olduğunu söyledi.
Atıkları sürdürülebilir şekilde yönettiğini kanıtlayan OECD dışındaki ülkeler, AB’den atık almak için muafiyet talep edebilecek. Bu ülkelerin listesinin yakın zamanda yayınlanması bekleniyor.
