Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, köprü ve otoyol işletmelerinin ‘hizmet kalitesini artırmak, bakım-yatırımları hızlandırmak, işletme verimliliğini yükseltmek ve sürdürülebilir bir altyapı yönetimi’ için devredileceğini öne sürdü.
Resmi Gazete’de yayınlanan cumhurbaşkanına kararına göre 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, sekiz otoyol ve iki çevre otoyolu, 30 yıllığına özelleştirilecek.
Kararla İstanbul’daki iki boğaz köprüsü, Edirne-İstanbul-Ankara, Pozantı-Tarsus-Mersin, Tarsus-Adana-Gaziantep, Toprakkale-İskenderun otoyollarında mülkiyet devredilmezken işletme hakkı şirketlere verilecek.
Özelleştirmeler, 31 Aralık 2031’e kadar tamamlanacak. Köprü, otoyol ve çevre yollarındaki hizmetler, özelleştirme tamamlanıncaya Karayolları Genel Müdürlüğü’ne yürütülecek.
YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, karara X’ten ‘ihanet planı’ diyerek tepki gösterip şöyle yazdı: “Devletin ücretli işlettiği iki boğaz köprüsü ve sekiz otoyolun 2025 yılı toplam kârı 600 milyon dolar. 30 yıllık toplam kârı 18 milyar dolar! Güncel kurla 871 milyar 920 milyon lira!”
Bunun üzerine bir açıklama yapan Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Yavuzyılmaz’ın paylaştığı bilginin ‘eksik’ ve ‘yanıltıcı’ olduğunu savundu.
Kurumun açıklaması şöyle:
“Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen ve özelleştirme kapsam ve programında bulunan otoyol ve köprülere yönelik teknik, hukuki ve mali hazırlık çalışmaları; ilgili kurumlarla koordinasyon içinde, mevzuata uygun ve şeffaf biçimde sürdürülmektedir.
Yürütülen bu rutin hazırlık çalışmaları kamu varlıklarının satışını değil, mülkiyetin devlette kalması kaydıyla işletme hakkının belirli bir süre için devredilmesini esas alan bir modelin değerlendirilmesine yöneliktir. Bu modelde öncelik gelir elde etmek değil; otoyollarda hizmet kalitesini yükseltmek, bakım ve yatırımları hızlandırmak ve işletme verimliliğini artırmaktır.
Diğer yandan kamuoyunda otoyolların yıllık 600 milyon dolar kâr ettiği ve 30 yıllık toplam kârın 18 milyar dolara ulaştığı yönünde eksik ve yanıltıcı değerlendirmeler yapılmaktadır. Oysa 600 milyon dolar kâr değil, gelirdir. Bu tutarın yaklaşık 300 milyon doları bakım ve onarım giderlerine ayrılmaktadır.
Ayrıca önemli tutarda yatırım ve yenileme harcamaları ile personel ve işletme giderleri bulunmaktadır. Tüm bu maliyetler göz ardı edilerek yapılan hesaplamalar, otoyolların gerçek ekonomik değerini yansıtmamakta ve kamuoyunu yanıltmaktadır.
Bu nedenle 600 milyon doların doğrudan 30 yıl ile çarpılarak ’30 yıllık kâr’ veya ‘kamu zararı’ hesabı yapılması teknik ve mali açıdan geçerli değildir. Altyapı değerlemelerinde trafik projeksiyonları, bakım ve yenileme yatırımları, işletme ve personel giderleri, finansman maliyetleri ve riskler birlikte dikkate alınır.
Yukarıda belirtildiği üzere yürütülen çalışmaların temel amacı; hizmet kalitesini artırmak, bakım ve yatırımları hızlandırmak, işletme verimliliğini yükseltmek ve sürdürülebilir bir altyapı yönetimi oluşturmaktır.
‘Ücretsiz otoyolların ücretli hale getirilmesi kararı yok’
Ücretsiz otoyolların ücretli hale getirilmesi, geçiş ücretlerine ilişkin ilave bir artış kararı ve çalışanların mevcut haklarını kaybetmesine yol açacak herhangi bir karar bulunmamaktadır.
5 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan cumhurbaşkanı kararı özelleştirme ihalesine çıkılmasını ifade etmeyip yapılacak işlemler konusunda Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nı yetkilendirmektedir.
Sürecin tüm aşamaları Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde, şeffaflık, rekabet ve hesap verebilirlik ilkeleri esas alınarak yürütülmektedir.”
