ABD’de insana nakledilen bir domuz böbreği, 271 gün boyunca çalıştı. Bu süre, bir rekor.
Tim Andrews, tip 2 diyabet nedeniyle son evre böbrek yetmezliği yaşıyordu ve böbrekleri iflas ediyordu. 25 Ocak 2025’te yani Andrews, 66 yaşındayken kendisine ameliyatla (ksenotransplantasyon) domuz böbreği nakledildi.
Lancet dergisindeki çalışmaya göre domuz böbreği, hastanın vücudunda 271 gün çalıştıktan sonra işlevini yitirdi. Tim bir donör bulunana kadar 82 gün diyalize ihtiyaç duydu. Sonunda kendisine 2026 Ocak’ta bir donörden organ nakli yapıldı. O organ, şu anda iyi çalışıyor.
BBC’nin haberine göre Andrews, domuz böbreği naklinin kendisine ‘umut verdiğini’ ve kanının diyaliz makinesiyle filtrelenmesi için kendisini aylarca hastaneye gitmekten kurtardığını söyledi.
Andrews’e nakli yapan Mass General Brigham Hastanesi’ndeki ekip de domuz organlarının insan organ nakli mümkün olana kadar bir ‘köprü görevi görebileceğini’ söylüyor.
Hastanenin organ nakli bilimleri merkezinden Dr. Leonardo Riella, “Ksenotransplantasyonun, canlı donörü olmayan hastalar için diyalizi atlayıp nakil işlemine ulaşmalarını sağlayabilecek bir alternatif olabileceğine gerçekten inanıyoruz” dedi.
Ksenotransplantasyon hakkında
Doktorlar ve bilim insanları, organ kıtlığı nedeniyle diğer türlerden organ kullanmayı (ksenotransplantasyon) araştırıyor.
ABD’de yaklaşık 100 bin kişi böbrek beklerken her yıl sadece 25 bin nakil yapılıyor. Türkiye’deyse 2025’te toplam 5 bin 95 organ nakli yapıldı ve bunların 3 bin 299’u böbrek nakliydi.
Domuzlar, ksenotransplantasyon için ideal hayvan kabul ediliyor. Ama öylece bir çiftliğe gidip bir domuzdan böbrek alıp insana takamazsınız.
İnsan vücudu, organı hemen yabancı olarak algılayıp böbreği yok edecek yıkıcı bir bağışıklık saldırısı başlatır. Her hücresinde delikler açılır ve organ içeriden pıhtılaşarak dakikalar içinde kararır.
Araştırmacılar organı, ‘insanlaştırmak için’ 69 genomik modifikasyondan geçirdi. Bu değişiklik, bağışıklık sistemimizin tespit edip saldırdığı domuz hücrelerinin bazı özelliklerini ortadan kaldırıyor.
Andrews’un bağışıklık sisteminin de domuz böbreğini reddettiğine dair erken belirtiler vardı. Fakat bu, ilaçlarının ayarlanmasıyla tedavi edildi. Yaklaşık altı ay sonra böbrekteki kan damarları hasar görmeye ve organ iltihaplanmaya başladı. Ardından böbrek yetmezliği gelişti.
