2007’de Hindistan’da üç aylık geziye çıkan 42 yaşındaki Galli kadına nörosistiserkoz teşhisi kondu. Doktoru, kadının ülkede enfeksiyon kaptığına inanıyor.
Lowri Denman adlı kadın tuvalete gittikten sonra bir metre uzunluğunda bir tenya görünce bir şeylerin ters gittiğini ilk kez 2010’da anladı. Bu, Lowri’nin beyninde 38 parazite neden olan ve şiddetli baş ağrıları, nöbetler ve psikoz gibi belirtilere yol açan nörosistiser kozun ilk belirtisiydi.
Tenyayı gördükten sonraki ilk dışkı testlerinde endişe verici sonuçlar çıkmadı ve kendini iyi hissettiği için hayatına devam etti.
Kadın bir yıl içinde şiddetli baş ağrıları çekmeye başladı, 2011’de ilk nöbetini geçirdi. O günleri şöyle anlatıyor: “Gerçekten de ağzımdan birkaç kelime çıkarmakta zorlanmaya başlamıştım. Bir anda kendime geldiğimde bir ambulansın içindeydim ve ‘Bu nasıl oldu? Neden?’ diye düşünüyordum.”
Hastane yatışı, bilgisayarlı tomografi ve MR çekimi sonrası Lowri sonuçlarını hastaneye çağrıldı. BBC’nin haberine göre kadın, o günü şöyle anlattı: “Doktor beni oturttu ve ‘Pekala, taramalarınıza baktık ve beyninizde 38 parazit bulduk’ dedi. Annemle ben şaşkınlıktan ağzımız açık kalmıştık, ‘Bu da ne böyle?’ diye düşünüyorduk.”
Lowri ve annesi başta bunun enfekte kedi dışkısıyla temas yoluyla yayılan toksoplazmoz enfeksiyonu olduğunu sandı. Fakat daha sonra anne, kızın geçirdiği nöbeti hatırlatarak bunun tenyayla bağlantılı olup olmadığını sordu. Detaylı inceleme sonucunda kadına nörosistiserkoz teşhisi konuldu.
Lowri iki hafta hastanede kaldı ve parazit önleyici ilaçlar ve steroidler verildi. Bu tedavi birkaç yıl işe yaradı fakat kadın yine bir gün işteyken fenalaştı. Taramalarda beyninde parazitlerin etrafında büyük şişlikler olduğu tespit edildi.
Vücudunda uyuşma ve karıncalanma hissetmeye başladı. Sonunda işini bıraktı ve babasının yanına taşındı. Kadına steroid verildi ve bu da görünümünü değiştirip ruh sağlığı çökertti.
Nöropsikiyatri hastanesinde altı hafta geçiren Lowri sağlığına uzun bir süre sonra kavuştu; işineyse ancak 2022’de dönebildi. Kadın, 2017’den beri nöbet geçirmedi fakat ömrünün geri kalanını epilepsi ilaçları kullanarak geçirecek.
Lowri şimdi “Şimdi yapmak istediğim şey hayatımda ilerlemek ve bu hastalık konusunda farkındalık yaratmak” diyor.
Lowri’yi tedavi eden bulaşıcı hastalıklar ve mikrobiyoloji uzmanı doktoru Brendan Healy, kadının kariyerinde bir kez karşılaşılabilecek türden bir hasta olduğunu belirtiyor.
Nörosistiserkoz hastalığı hakkında
Taenia solium adı verilen tenya, dünya genelinde var ancak enfeksiyonlar özellikle Latin Amerika, Güney Asya, Güneydoğu Asya ve Sahra altı Afrika’nın bazı bölgelerinde yaygın.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) göre yetersiz hijyen parazitin yayılmasına uygun ortam oluşturuyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), dünya genelinde 8,3 milyona yakın kişinin semptomatik veya asemptomatik nörosistiserkoz hastası olduğunu tahmin ediyor. Bu hastalık, yaygın olduğu bölgelerde epilepsinin önde gelen önlenebilir nedenlerinden biri.
İnsanlar çiğ veya az pişmiş domuz eti yiyerek tenya kapabiliyor. Fakat bu doğrudan nörosistiserkozise neden olmuyor.
Paraziti taşıyan bir kişi, dışkısıyla mikroskobik yumurtalarını yayabiliyor. Tuvaleti kullandıktan sonra ellerini düzgün yıkamazlarsa, yumurtalar temas ettikleri yiyecek veya suyu kirletebiliyor ve başkaları tarafından yutulabiliyor.
Vücut içinde yumurtalar, larvalara dönüşüyor ve bu larvalar kaslar, kalp ve gözler de dahil olmak üzere çeşitli organlarda kistler oluşturabiliyor. Bu duruma sistiserkoz deniyor.
Kistlerin beyinde veya omurilikte gelişmesi durumunda, hastalığın en şiddetli formuna nörosistiserkoz adı veriliyor.
