Brent petrol, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nı ablukaya alma kararı nedeniyle yükselişte.
ABD ve İran heyetleri, 8 Nisan 01:30 sularında varılan iki haftalık ateşkesten sonra 11 Nisan’da Pakistan’ın başkenti İslamabad’da doğrudan görüşmüş fakat Hürmüz Boğazı konusunda anlaşamamıştı.
İran basınına göre görüşmelerde Hürmüz Boğazı konusunda ciddi anlaşmazlıklar çıktı ve ABD’nin‘aşırı talepleri’ sürecin ilerlemesini engelledi.
ABD Başkanı Donald Trump görüşmeden sonra ateşkese rağmen Hürmüz Boğazı’nı ablukaya alacaklarını açıkladı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’ysa (CENTCOM) ‘Trump’ın talimatıyla’ bugün 17:00 itibarıyla İran limanlarına giren veya çıkan tüm gemilere abluka uygulanacağını duyurdu. Açıklamaya göre İran dışındaki limanlara giden veya gelen gemilerse engellenmeyecek.
Gelişme, piyasaları sarsan küresel enerji krizini daha da tırmandırdı.
Brent petrolün varil fiyatı yeniden 100 doları aşıp yüzde 9,1’lik yükselişle 104 dolara kadar yükseldi. Fiyat an itibarıyla (09:00) 95,20 dolar.
Brent petrol fiyatı ateşkes öncesi 110 dolar, savaş öncesindeyse 70 dolar seviyelerindeydi. Fiyat, 8 Nisan’daki ateşkes sonrası 94,75 dolara kadar düşmüştü.
Rafineriler yarışta
Artan fiyatlar enflasyonu körükleme ve ekonomik büyümeyi yavaşlatma riski taşıyor. Bloomberg HT’ye göre fiziksel arzın daralmasıyla dünya genelinde rafineriler ve yatırımcılar hemen teslim edilebilecek ham petrol kargoları için yarışa girdi.
Wall Street Journal’in (WSJ) haberine göre ABD yönetimi ablukanın sınırlı saldırıları yeniden başlatma seçeneğini de değerlendiriyor.
Bloomberg TV’ye konuşan ABD eski Suudi Arabistan büyükelçisi Michael Ratney, “Bu durum, muazzam bir ek risk ve belirsizlik unsuru yaratıyor” dedi.
Çin’e giden petrol taşıyan bazı gemilere dikkat çeken Ratney “ABD Donanması bunları da abluka altına alacak mı ve bu da ABD-Çin ilişkilerinde bir krize yol açar mı?” diye ekledi.
Basra Körfezi’ni küresel piyasalara bağlayan Hürmüz Boğazı, şubat sonlarından bu yana savaş nedeniyle fiilen kapalı.
Tahran yönetimi bazı gemilerden ücret alarak ve trafiği savaş öncesi seviyelerin çok altına düşürüp Washington’u zor durumda bıraktı.
Bloomberg’in tanker takip verilerine göre İran, martta Basra Körfezi’nden ham petrol sevkiyatına devam etti. En büyük ihracat noktası Çin olurken sevkiyatlar bir önceki aya kıyasla düştü.
‘İran, Husileri Bab’ul Mendeb’ten geçen gemileri hedef almaya yönlendirebilir’
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi Orta Doğu Programı Direktörü Mona Yacoubian, ABD’nin abluka planı için “Oldukça iddialı bir girişim gibi görünüyor ve sorunu çözmüyor. Bunu anlamlandırmak zor” dedi.
Yacoubian’a göre İran, petrol ihracatının tehditte olduğunu hissederse Yemen’deki Husileri, Kızıldeniz’in güney girişindeki Bab’ul Mendeb Boğazı’ndan geçen gemileri hedef almaya yönlendirebilir. Mart sonunda savaşa dahil olan Husilerin deniz taşımacılığını aksatma kapasitesi bulunuyor.
Savaşın başlamasından bu yana Suudi Arabistan’ın ülke içindeki boru hatlarıyla Yanbu Limanı’na daha fazla petrol sevk etmesi nedeniyle Kızıldeniz üzerinden yapılan petrol akışı daha da önem kazandı.
Riyad yönetimi pazar İran saldırılarının ardından Doğu-Batı boru hattının tam kapasiteye ulaştığını ve Manifa sahasındaki üretimin de yeniden başladığını duyurdu.
