UNESCO Dünya Miras Listesi’ndeki Efes Antik Kenti’nde bulunan Romalı seçkinlere ait 1900 yıllık küvetin yalak olarak kullanıldığı belirlendi.
Stadyum Caddesi’ndeki çalışmalarda Efes’in Romalı zengin ailelerinin yaşadığı ‘Yamaç Evler’e ait olduğu değerlendirilen mermer küvet bulundu.
Bölgesel bir mermer türü ‘Greco Scritto’dan imal edilen küvet 146 santimetre eninde, 73 santimetre uzunluğunda ve 60 santimetre yüksekliğe sahip.
‘Sıra dışı buluntu’
‘Geleceğe Miras Sonsuz Efes’ projesi koordinatörü Dokuz Eylül Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Serdar Aybek Cadde üzerinde bu yılki çalışmalar sırasında bulunan mermer küvetin milattan sonra (MS) 1’inci yüzyıla tarihlendiğini belirten Aybek, antik dönemde hamam ve yıkanma kültürünün önemini vurguladı.
Aybek, antik dönemde küvet ve tekne tipi lahitlerin de bulunduğunu ancak eserin boyutları ve derinliği nedeniyle bir banyo küveti olduğunun açıkça anlaşıldığını vurguladı:
“İnce işçiliği, özellikle ayak kısımlarındaki aslan pençeleri, ‘kimatyon’ denilen yumurta sırası bezemeleri, silmeleri ve özel desenli yerel taş cinsi bu küvetin özel hatta gelir seviyesi yüksek bir ailenin evinden getirilmiş olabileceğini gösteriyor.”
Araştırmacı caddedeki geç dönem tamiratlarında kentin önceki dönemlerine ait eserlerin devşirme olarak kullanıldığını belirterek şöyle devam etti:
“Ekibimiz, küvetin bir çeşme yalağı olarak devşirildiğini tespit etti. Normalde kırıkların, kesiklerin bulunmaması gerekirken küvetin formu değiştirildiği, üstten suyun girişi ve alttan çıkışı için iki delik açıldığını görüyoruz.”
Heykel yüzükoyun çevrilip yol kaplaması yapılmış
Stadyum Caddesi’nde bulunan diğer önemli eserinse farklı parçalardan yontulmuş bir erkek heykeli olduğunu duyuran Aybek, heykelin üslup özelliklerinin milattan önce (MÖ) 1’inci yüzyıl ila MS 1’inci yüzyıl arasına tarihlendiğini söyledi.
Heykelin 123 x 50 santimetre ölçülerinde olduğunu ifade eden Aybek, şöyle devam etti:
“Heykel, kolu, başı ve ayakları sonradan eklenmek üzere yapılmış. Heykel yüzükoyun, ters çevrilerek bir yol kaplama taşı olarak kullanılmış şekilde tespit edildi.
Hiç beklemediğimiz bir buluntuydu. Ekip arkadaşlarımız, yol kotunu düzeltmek üzere eseri kaldırdıklarında altında bu güzel sürprizle karşılaştılar.
Bu da Efes Müzesi’nin harikulade koleksiyonuna bir değer katacak eser olarak şu anda müzede yerini aldı.”
