Paris İdare Mahkemesi, 1642’de Fransız matematikçi, mucit, filozof ve teolog Blaise Pascal’ın yaptığı tarihi hesap makinesi ‘Pascaline’ için ihracat iznini askıya aldı.
Birçok bilim insanı ve araştırmacı, özel bir koleksiyonere ait olan ve değerinin 2 ila 3 milyon avro (98,1 bin ila 147,2 milyon lira) arasında olduğu tahmin edilen cihazın yurt dışına satışının engellenmesi için mahkemeye başvurmuştu.
Mahkeme, cihazın ‘tarihi ve bilimsel değeri’ nedeniyle ‘ulusal hazine’ olabileceğini, dolayısıyla ihracat sertifikası düzenlenemeyeceğine karar verdi.
Euronews’ün aktardığına göre geçici hüküm ‘Pascaline’ın ülkeyi terk etmesini yasaklıyor. Yasal süreç gereği nihai kararın açıklanmasının birkaç ay sürebileceği belirtiliyor.
Bu arada cihazın satışa çıkartılacağı açık artırma da iptal edildi.
Dünyada sadece dokuz tane var
Uluslararası Blaise Pascal Merkezi’nin direktörü Laurence Plazenet’e göre Pascaline, ‘insanlık tarihindeki ilk işlevsel hesap makinesi’.
Karardan memnuniyet duyduğunu belirten Plazenet şöyle dedi: “Bu (satışa çıkarılan) makinenin Pascal’a yakın biri ya da kraliyet makamları tarafından sipariş edilmiş olması muhtemel.”
Dünyada bu dönemden sadece sekiz Pascaline ve kısa süre sonra yapılmış bir dokuzuncu makine bulunuyor. Yerel medya kuruluşu LémanBleu’ya göre bunların altısı Fransa’daki müzelerde, diğer ikisiyse Almanya’da sergileniyor.
Satışa çıkarılan Pascaline modeliyse, eski Fransız uzunluk biriminde (toise) hesaplama yapabilen tek ölçüm makinesi.
Bunun dışında ondalık sayıları hesaplamak veya özellikle parayla ilgili muhasebe işlemlerini yapmak için tasarlanmış iki farklı Pascaline türü daha mevcut.
