2027’den itibaren düşük gelirli 120 ülkede, ‘ucuz’ HIV (İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü) iğnesine yılda 40 dolara (yaklaşık 1700 lira) erişilebilecek.
HIV salgını dünya genelinde yaklaşık 40,8 milyon kişiyi etkiliyor.
Tedavide şu an Lenakapavir adlı bir ilaç kullanılıyor. İlaç her gün ağız yoluyla alınıyor, fiyatıysa 40 dolar (34 avro).
İlacın üreticisi Gilead, 2024’te virüse karşı enjeksiyon (iğne) hazırlamış, bunu ‘yılın en büyük tıbbi buluşlarından biri’ diye duyurmuştu.
İlacın fiyatı zengin ülkelerde kişi başına yıllık 28 bin doların (24 bin avro / 1,1 milyon lira) üzerinde.
Şirket düşük gelirli ülkelerde iki milyon kişiye düşük fiyatla ilacı sunmayı planladıklarını açıklamıştı.
Bu kapsamda hareket geçen küresel sağlık girişimi Unitaid, lenakapavir iğnesinin eş versiyonunun fakir ülkelerde yılda 40 dolara satılacağını duyurdu.
Euronews’ün haberine göre plan, Avrupa İlaç Ajansı (EMA) ve ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) onayından sadece birkaç hafta sonra yapıldı
‘Başlangıç daha maliyetli’
Unitaid’den Jessica Burry’ye göre iğne, piyasaya ‘orijinale alternatif ilaç olarak en hızlı girişlerden birini’ yapacak. Burry şunu dedi:
“Tedavinin başlangıç maliyeti biraz daha yüksek olacak. İlk iğneyle birlikte hastaların iki gün boyunca dört tablet içmesi gerekiyor; bunun maliyeti yaklaşık 16,8 dolar (yaklaşık 700 lira).
Bu ek ilaçlar, korumanın hızla başlamasını sağlıyor. Sonraki altı aylık enjeksiyonlarda ise tablet desteğine gerek olmayacak.”
Burry bazı ülkelerde ilacın başlangıç maliyetlerinin küresel fon bağışçılarınca karşılanacağını, diğerlerinde ise doğrudan hükümetlerce ödeneceğini söyledi.
Burry’ye göre iğneye özellikle HIV’ın yoğun olduğu Sahra Altı Afrika’da talep çok fazla. Ayrıca orta gelirli Brezilya’da da iğneye erişim artırılmaya çalışılıyor.
HIV ve AIDS birbirinden farklı
HIV, vücudun bağışıklık sistemine, özellikle de enfeksiyon ve hastalıklarla mücadelesine yardımcı hücrelere zarar veren bir virüs. HIV, belirli önlemler ve tedavi alınmadığında kan, meni, vajinal sıvılar ve anne sütü gibi belirli vücut sıvıları yoluyla aktarılabilir.
HIV tedavi edilmezse, bağışıklık sisteminin hasar görmesinden kaynaklanan semptomlar ve enfeksiyonlar tablosu olan Edinilmiş Bağışıklık Yetmezliği Sendromu’na (Acquired Immune Deficiency Syndrome, AIDS) yol açabilir.
