ABD’nin Ohio eyaletindeki Cleveland Sanat Müzesi koleksiyonunda bulunan Marcus Aurelius heykeli 65 yıl sonra Türkiye’ye iade ediliyor.
Bu yıl içinde Türkiye’ye gelecek antik çağın en nadide bronz eserlerinden biri olarak kabul edilen heykel, Roma İmparatoru Marcus Aurelius’u ‘filozof’ olarak tasvir ediyor.
Burdur’daki Boubon Antik Kenti’nde 1960’lı yıllarda yapılan kaçak kazılarla yurt dışına kaçırılan heykel, milattan sonra (M.S.) ikinci ve üçüncü yüzyıllara ait.
Boubon’dan kaçırılan eserler, Prof. Dr. Jale İnan öncülüğündeki araştırmalarla gündeme getirilmiş ama heykelin Türkiye’ye iadesi bugüne kadar mümkün olmamıştı.
Mahkeme süreci
Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi (HSI), antik kentteki kaçak kazılara ilişkin görgü tanıklarının ifadeleri, bilimsel verileri dikkate alarak Türkiye’nin iade talebini haklı buldu. Mahkeme, Cleveland’daki heykele el konmasına karar verdi.
ABD müzesi, Ekim 2023’te heykelin kökeninin kesin olmadığı yönünde mahkemeye itiraz etti.
Bunun üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığı’yla Cleveland Sanat Müzesi’nin heykelin kökeni için ortak analiz çalışmaları yaptı.
Bu kapsamda müze ekibi 2024 Mayıs’ta heykelin silikon ayak kalıbını, bakanlık denetiminde Boubon Antik Kenti’ndeki bronz heykel kaideleriyle karşılaştırdı. Numuneler uyumlu çıktı.
Almanya’daki Curt Engelhorn Arkeometri Merkezi laboratuvarının analizleri de heykelin Boubon’da uzun yıllar gömülü kaldığını tespit etti.
Müze bunun heykelin Türkiye’ye iadesini kabul etti.
Karar Manhattan Bölge Savcılığı’nca da Türkiye’ye resmen bildirildi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’yla, New York Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi 2021’de işbirliği başlatmış, Lucius Verus, Septimius Severus ve İmparator Caracalla’ya ait heykeller dahil birçok Boubon kökenli eser Türkiye’ye geri getirilmişti.
