“Büyük… Güçlü… Vurduğu yerden ses getiren, oyun kurucu ülke” hamasetinin sonu geldi. Takke düştü kel göründü. Çekemeyeceğimiz sıkletleri terazimize yüklemiştik, şimdi aceleyle ve telaşla hepsinden kurtulmak istiyoruz. Basra harap oldu ama yine de gerçeği görmek iyidir. Buraya kadar tamam. Olan oldu. Şimdi sırada Suriye ile yakınlaşma ve sarılıp kucaklaşma var. Buna da tamam. Öncekilerde olduğu gibi Suriye politikasında da başarılı olamadık ve üstelik zararlı çıktık. Şu halde geri dönmekten gayrı çare yok, anladık.
Türkiye, asıl amacı Ankara’yı Suriye politikasında Moskova çizgisinde tutmaktan ibaret olan Astana sürecinde zaten yeterince zayıflatılmıştı. Bu sürecin sonunda Rusya’nın taleplerinden birisi de Türkiye ile Suriye’nin barışmasıydı. Nitekim bunu da kabul ettik ve yaklaşık iki senedir Esad’la barışmak için yol arıyoruz. Esad, ülkesindeki Türk askeri birlikleri çekilmeden bunun mümkün olamayacağını söylüyor. Yani, masaya oturmak için Türkiye’nin 12 yıllık savaş boyunca Suriye’de uğradığı büyük zarar ve dezavantaja karşı sahip olduğu tek kozu da elinden çıkarmasını ön şart koşuyor.
Meselenin bu yönü diplomatik olarak pazarlık konusu oluyor, mecburen de olacak. Bu da anlaşılır. Hala anlaşılmaz olan, Türkiye’nin Cumhurbaşkanı düzeyinde açıktan açığa Esad’dan ricacı olmasıdır. Erdoğan’ın Türkiye’yi hiç iyi göstermeyen çağrılarından -hatta ricalarından – anlaşılan o ki arka kapı diplomasisi iyi gitmiyor. Süreç ya tıkandı ya da zaten hiç işlemedi. Bunu bilemiyoruz ama Erdoğan’ın açıktan da olsa güzel sözlerle çağrı yaparak Esad’ı etkileme ihtimali yok. Her ne kadar sonunda kendini kazanan olarak görüyor ve bunun özgüvenini yansıtıyor olsa da Esad, Türkiye’ye karşı güven hissine kolay ulaşamayacak. Belki de hiç ulaşamayacak. Yani, Erdoğan’ın çağrıları tıkanan süreci açabilme gücünü taşımıyor. Şu halde, Cumhurbaşkanı’nı böyle demeçlere mecbur etmek yerine Hariciye’nin daha sağlıklı ve etkili yollar bulması isabet olacaktır. Erdoğan’ın Esad’la pek de iyi olmayan kişisel hikayesi açısından da bu yolun terkedilmesi daha uygundur.
