AYŞEGÜL KASAP
aysegulkasap@diken.com.tr.
@aysegul_kasap
İstanbul’da taksi plakasına dönecek 2 bin 125 minibüs ve dolmuş için kullanılacak araçlar fahiş fiyattan satışa çıktı. Piyasa değerinin iki katı fiyatı galerilerden satışa çıkan araçlara şoförler tepki gösterdi.
800 bin liralık aracın 1 milyon 500 bin TL bandında satışa çıkmasını ‘soygun’ olarak niteleyen plaka sahipleri, bunun bedelini dolaylı olarak vatandaşın ödeyeceğini söyledi: “Bunun acısı da sonuçta müşterilerden çıkıyor. Benim bu parayı çıkarmam lazım. ‘Yakın mesafe neden almıyorsunuz’ diyorlar bize. Yakın mesafeyle ben 30 farklı yolcu alsam kapatamam bu farkı. Başka yerden de alamıyoruz aracı. Zorlayıcı bir ticaret var orada.”
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) toplantısında, kent genelinde çalışan ihtiyaç fazlası 1803 minibüs ve 322 taksi dolmuşun, taksiye dönüştürülmesi kabul edilmişti.
İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu kararla ilgili şöyle demişti: “İstanbul’a 2 bin 125 yeni taksi. İstanbul’un taksi sorununu çözmek için attığımız adım sonuç verdi. İhtiyaç fazlası 1803 minibüs ve 322 dolmuşun taksiye dönüştürülmesi UKOME’de onaylandı. İstanbul’un ihtiyaç duyduğu sayıda taksi için mücadele devam edecek. Yeni taksiler hayırlı olsun.“
Bu taksilerin dönüşümü için plaka sahiplerinin araç alması gerekiyor. Araçların alınabileceği birkaç ‘otocenter’ var. Ama buradaki fiyatlar aşırı yüksek.
‘Aksu göz yumuyor’
Plaka sahiplerine gelen mesaja göre 0 km Citroen-Ford-Peugeot marka araçların manuel vites fiyatları 1 milyon 495 bin TL, otomatik vites fiyatlarıysa 1 milyon 595 bin TL. Kamera, taksimetre, sarı kaplama, siyah dama ve engelli rampa da fiyatlara dahil.
Bu araçların piyasa fiyatıysa 750 bin-800 bin TL bandında. Diken’e konuşan taksiciler bu durumu ‘soygun’ olarak değerlendiriyor. Bu düzeni ‘destekleyen’ İstanbul Taksiciler Odası Başkanı Eyüp Aksu’ya tepkililer: “Bu vicdansızlık. Bir arabadan 800 bin TL kar olur mu? Aksu bazı firmaların fahiş kar almasına göz yumuyor. Onlar kazanıyor biz kazanamıyoruz.“
İmamoğlu da kasımda Habertürk’te katıldığı ‘Olaylar ve Görüşler’ programında kentte taksi değil, plaka sorunu olduğunu söyleyerek, piyasadaki tekelleşmeyi ve bunu elinde tutan düzene dikkat çekmişti: “Plakanın değeri, sahipleri, hisseleri, hatta plaka baronları. Mekan ismi vermeyelim. Milyarlarca lira, bir borsa.”
‘Düzeni elinde tutanların işine yarayacak’
Bu düzenden ve Aksu yönetiminden rahatsız olan taksi şoförleri İmamoğlu’nun 5 bin yeni taksi projesine başından beri sıcak bakıyor: “Bunları kiralayacağını söylemişti. Bu işi durdurmanın tek yolu kiralama modeli. Çünkü belediye kiralama yaparsa kendi standartlarına özel bir taksi modeli çıkartacak.”
Taksicilere göre minibüslerin taksiye dönüştürülmesi yine ‘düzeni elinde tutanların’ işine yarayacak. Çünkü minibüslerin dönüşümünde dayatılan 1 milyon 500 bin TL’lik arabalar fiyat anlamında emsal oluşturacak.
Bunu şöyle örneklendiriyorlar: “Diyelim ki bir taksicinin eski model bir arabası var. Bunu bir üst modelle değiştirmek istiyor. Yolcuların konforu için daha lüks bir araç almak istiyor. Fiyat bandı artık yükselmiş olduğu için onlar da bu fahiş fiyata muhatap kalmak zorunda kalacak. Yani yine galerilerin lehine bir karar.”
Piyasa fiyatları da artacak
Bu durum sadece taksiciler için değil, piyasa için de emsal oluşturacak: “Bu sefer aynı arabayı 800 bin TL’den satan yandaki galerici diyor ki ‘Bu adama taksi ayağına iki kat karla satıyor bu arabaları. Ben neden satmıyorum? Neden 20 bin-30 bin lira karla satıyorum?’ Fiyatları yükseltmeye başlıyor.”
Fiyat farkı vatandaştan çıkacak
Bu işin nihai noktası da vatandaşlara dokunuyor. Bir taksici durumu şöyle anlattı: “Bunun acısı da sonuçta müşterilerden çıkıyor. Benim bu parayı çıkarmam lazım. ‘Yakın mesafe neden almıyorsunuz’ diyorlar bize. Yakın mesafeyle ben 30 farklı yolcu alsam kapatamam bu farkı. Mecburum yolcu seçmeye. Ülkedeki ekonomik durum da malum. Bunun mazot parası, geçim derdi var. Nasıl olacak? Geçinmek zorundayım, bu tekeri döndürmek zorundayım. 800 bin lira fazla ödemiş bir adam nereden çıkaracak bunu. Başka yerden de alamıyoruz aracı. Zorlayıcı bir ticaret var orada.”
