ALTAN SANCAR
altansancar@diken.com.tr
@altansancarr
2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nin görüşmeleri, Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda başladı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, bütçeyi sunarken muhalefet ise bütçe hakkında itiraz ve eleştirilerini dile getirdi.
Başlayan görüşmelerde Plan ve Bütçe Komisyonu’nun AKP’li başkanı Cevdet Yılmaz, 2023 yılı bütçesinin Cumhuriyet’in 100’üncü yılının bütçesi olma özelliğine sahip olduğunu söyledi.
Yılmaz, bütçe görüşmelerinin yaklaşık bir ayda tamamlanması hedefini koyarken yoğun ve ardı ardına toplantılar olacağını belirtti. Yılmaz, 225 kamu idaresine ait bütçe, 224 kuruma ait kesin hesap, dördü genel denetim olmak üzere 201 Sayıştay raporunun ele alınacağını hatırlattı, görüşmelerin 25 Kasım Cuma ve 26 Kasım Cumartesi tamamlanmasını hedeflediklerini belirtti.
Ardından konuşan CHP’li Bülent Kuşoğlu’ysa bütçenin görüşüldüğü dönemde başka bir kanun teklifinin Genel Kurul’da görüşülecek olmasını eleştirdi: “Geleneksel olarak bütçenin görüşüldüğü dönem de bir başka kanun görüşmesi yapılması doğru değildir, geleneğimizde böyle bir durum var ama bu geleneğe maalesef son yıllarda uyulmuyor, bu sene de uyulmadı. İlaveten bir torba kanun daha geldi, onu da görüşeceğiz.”
Kuşoğlu ayrıca AKP’nin ‘iktidar partisi olmadığını, Meclis’te çoğunluğu olan parti olduğunu’ söyledi: “Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemiyle beraber yasama, yürütme, yargının birbirinden tamamen ayrıldığını iddia etmiştiniz, hatırlıyorsunuz, böyle bir iddia söz konusuydu. Şimdi, buna göre, AK Parti iktidar partisi değil Meclis’te; AK Parti Meclis’teki çoğunluğa sahip birinci partidir, iktidar partisi değildir. Burada, hep beraber, hepimiz, milletvekilleri olarak yürütme erkini eleştirmek mecburiyetindeyiz, yasama ve denetim görevini hep beraber yapmak mecburiyetindeyiz. Burada, yürütme erkini birileri savunacak, birileri eleştirecek, böyle bir durum söz konusu olamaz. Milletvekili olarak birinci parti olarak sizlerin de eleştiri yapmanızı kesin hesap ve bütçe kanunu konusundaki eleştirilerinizi, denetim görevinizi yapmanızı ve bize örnek olmanızı bekliyoruz.”
Kuşoğlu’na cevap veren Cevdet Yılmaz’sa “Böyle değerlendirdiğimiz takdirde iktidar da muhalefet de hem eleştirecek hem takdir edecek demektir yani eski kalıplarla düşünmeyeceksek” dedi.
‘‘Maşallah’ dediğiniz bütçe kırk gün yaşamadı‘
Kuşoğlu’nun ardından konuşan HDP’li Garo Paylan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Oktay’ın geçen yılki bütçe konuşmasını hatırlattı: “Geldi buraya ‘Şöyle bütçe yapacağız, şöyle edeceğiz, uçuracağız Türkiye’yi, her şey dört dörtlük olacak’ dedi. 2022 yılı için doları 9 lira 20 kuruş olarak varsaydı ama biz daha bütçeyi görüşürken dolar kuru patladı, bütçe çöktü yani geçtiğimiz yıl ‘Maşallah’ dediğiniz bütçe kırk gün yaşamadı.”
Paylan bütçe görüşmelerinin canlı yayınlanmasını istedi. Ayrıca bakanlara sorulan soruların cevaplanıp cevaplanmadığına dair de inceleme yapılmasını ve daha sonra yazılı olarak cevaplanmasının önüne geçilmesini istedi.
‘Bakanlar soruları cevaplamak yerine kendi çalışmalarını anlatıyor’
İYİ Parti adına konuşan Durmuş Yılmaz’sa komisyona gelen bakanların, ‘muhalefetin sorularını yanıtlamak yerine kendi çalışmalarını anlattıklarını’ söyledi. Komisyon başkanı Cevdet Yılmaz’dan buna izin verilmemesini isteyen Yılmaz, bakanların yazılı olarak cevap verme yolunu tercih etmelerinin de önünün açılmamasını istedi.
Muhalefetin soruların cevaplanmadığı eleştirilerini ‘tüm soruların cevaplandığını’ söyleyerek yanıtlayan Yılmaz’a HDP’li Paylan “Başkan yapma gözünü seveyim, sorular seçilerek cevaplanıyor” sözleriyle tepki gösterdi.
Yılmaz görüşmelerin canlı yayınlanması talebini de geri çevirerek, tutanakların Meclis internet sitesinde yayınlandığını belirtti. ‘Yurttaşlardan gizlenen bir şey olmadığını’ iddia eden Yılmaz, canlı yayınların yalnızca bakanların sunumları ile soru ve cevap kısımlarında olacağını belirtti. Görüşmelerin vekillerin telefonlarıyla canlı yayınlandığını belirterek de “Sadece bir başkasını çekme hakkınız yok” dedi.
Tartışmaların ardından konuşan Oktay’sa hükümetin hedeflerini anlattı. 2020’nin ikinci yarısından itibaren toparlanan Türkiye ekonomisinin, 2021’in ilk çeyreğinden itibaren aşılamanın ülke genelinde hızla yaygınlaşmasıyla kısıtlayıcı önlemlerin hafifletilmesi, kademeli normalleşme adımları ve firmalarla hane halkına verilen desteklerin de etkisiyle kesintisiz büyümesini sürdürerek 2021’de yüzde 11,4 oranıyla son 50 yılın en yüksek büyüme hızına ulaştığını söyledi.
Oktay özetle şunları dedi:
* Vesayetler, darbeler, terör ağları, spekülatif saldırılar ya da yaptırım tehditleri bizi ideallerimizden koparamadı. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemiyle kazanımlarımızı mega projelerle taçlandırdık ve Cumhur İttifakı olarak her zeminde milletimizin başını dik tuttuk.
* Mevcut riskler bir yandan yakından takip edilirken bir yandan da bu risklerin Türkiye ekonomisi için yeni fırsatlar getirebileceği hususu hükümetimizce dikkate alınmaktadır.
* Önümüzdeki üç yıllık süreçte istihdamın yıllık ortalama 890 bin kişi civarında artacağı ve işgücüne katılım oranlarında öngörülen artışa rağmen işsizlik oranının önümüzdeki dönemde tek haneli rakamlara gerileyeceği öngörülmektedir.
