Türkiye’nin cari işlemler hesabı, ağustosta 3 milyar 112 milyon dolar açık verirken, açık ocak-ağustos döneminde 39,72 milyar dolar oldu.
Merkez Bankası (MB) verilerine göre, geçen yıl ağustosta 1 milyar 75 milyon dolar fazla veren cari işlemler hesabında, bu yılın aynı döneminde 3 milyar 112 milyon dolar açık oluştu. Bunun sonucunda 12 aylık cari işlemler açığı 40 milyar 889 milyon dolara yükseldi.
Bu gelişmede, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığının ağustosta bir önceki yılın aynı ayına göre 6 milyar 816 milyon dolar artarak 9 milyar 700 milyon dolara yükselmesi etkili oldu.
Öte yandan, temmuza ilişkin cari işlemler açığı 4 milyar 10 milyon dolardan 4 milyar 93 milyon dolar olarak revize edildi.
Cari açık, ocak-ağustos döneminde 39,72 milyar dolar oldu. Cari açık, geçen senenin aynı döneminde 13,992 milyar dolardı.
Yeni ekonomi modeli
Hükümetin geçen eylülde başlattığı ve aralıktan beri resmen uyguladığı ‘yeni ekonomi modeli’nde en önemli hedef cari işlemlerde fazla vermek. Öyle ki yüksek enflasyonun bile böyle düşeceğine inanılıyor.
Dünyanın önde gelen merkez bankaları, Covid dönemindeki gevşek politikaların üstüne tedarik zincirindeki aksaklıklar ve Rusya-Ukrayna savaşı gibi faktörler devreye girince, iyice büyüyen enflasyon baskısına karşı faiz artırma yoluna gitmişti. Ama yeni modele inancını sık sık dile getiren Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, hedefini tutturmak için diğer ülkelerin aksine Merkez Bankası’nı faiz indirmeye zorlamıştı.
Erdoğan, TL’deki tarihi gerilemenin de yeni ekonomi modelinin istenen sonucu olduğunu, Çin’in de böyle büyüdüğünü savunmuş, dövizin değeri artınca ithalatın azalıp ihracatın da artacağını öne sürmüştü. Böylece cari fazla verilecek ve enflasyon da düşecekti. Ama TL değer kaybetmeye, enflasyon yükselmeye devam etti; ihracat ürünleri ithalata bağlı olan Türkiye’de cari açık hedefi de karşılık bulmadı.
Faiz, üst üste indirimlerden sonra yüzde 12’ye kadar çekildi. Hatta tek haneye düşürülmesi bekleniyor. Ama enflasyon resmi verilere göre yüzde 83,45 seviyesinde. TL ise dolar karşısında bir yılda yüzde 50 değer kaybetti.
