Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Zühtü Arslan, kendilerine yapılan bireysel başvuruların yüzde 73’ünden fazlasının ‘adil yargılanma hakkı’nın ihlalinden oluştuğunu belirterek, bu konuda ‘bir mesele’ olduğunu ifade etti.
AYM Yüce Divan Salonu’nda düzenlenen bir sempozyumda konuşan Arslan, ceza yargılamasında savunma hakkının güvenceye alınması gerektiğini belirtti.
AYM başkanı, adaletin sağlanmasının, ‘onun gerçekleştiğinin görülmesi’ne bağlı olduğunu belirterek “Başka bir ifadeyle adalet aynı zamanda bir görünüm meselesidir. Tarafların adaletin sağlandığını, toplumun da adaletin sağlandığını görmesi ve bu yönde bir algının oluşması gerekmektedir” dedi.
Dört başvurudan üçü…
Arslan, yargılamanın makul sürede sonuçlanıp adil yargılama unsurlarının korunmasının hukuk devletinin olmazsa olmazı olduğunu kaydetti.
AYM başkanı, adil yargılamaya dair şunları söyledi: “Bireysel başvuru istatistiklerinin endişe verici olduğunu ifade etmek isterim. Bireysel başvurunun uygulamaya başlandığı 23 Eylül 2012 tarihinden itibaren yapılan başvuruların büyük bir kısmı adil yargılanma hakkına erişmek içindir. Mahkememize 2021’de 66 bin 121 başvuru yapıldı. Ve bu başvuruların yüzde 73’ünden fazlası adil yargılanma hakkı için. Başka bir ifadeyle geçen yıl mahkememize yapılan başvuruların yaklaşık dörtte üçü, adil yargılanma hakkına ilişkin şikayetleri kapsamaktadır.
İhlal sınırları bakımından da durum çok farklı değil. Başlangıçtan itibaren verdiğimiz toplam ihlallerin yüzde 77’si adil yargılanmaya dahildir. Bu sayı ve oranlar bize aslında vahim bir durumu işaret ediyor. Adil yargılanma hakkıyla ilgili bir meselemiz var. Bu meseleyi çözmek de hepimizin ortak görevi. Buna yönelik bizim önerimiz, Anayasa Mahkemesi’nin gerek norm denetiminde gerekse bireysel başvuruda adil yargılanma hakkına ve bu hakkın ihlaline yönelik değerlendirmelerinin idari ve yargısal makamlar tarafından dikkatli şekilde ele alınması ve çözüm yollarının bulunmasıdır. Adil yargılanma hakkının korunmadığı, ihlallerin önlenemediği bir ülkede hukuk devletinin tüm kurallarıyla korunması da mümkün değildir.”
