Bilim insanlarına göre dünyanın 1,5 santigrat derece ısınma hedefini tutturabilmesi için karbon salım kotası mevcut salınım seviyeleriyle yalnızca iki yılda tükenecek. Bu eşiğin aşılması halihazırda dünyada yıkıcı etkilere yol açan aşırı hava olaylarını şiddetlendirecek.
Karbon salım kotası, küresel ısınmayı belli bir seviyede sınırlandırmayı sağlayacak maksimum karbon salımı miktarını ifade ediyor.
2015 Paris İklim Anlaşması’yla kabul edilen ısınma hedefi, küresel ortalama sıcaklığın sanayi öncesi döneme kıyasla en fazla 1,5 derece artmasını amaçlıyor.
Fakat bilim insanlarına göre 1,5 derece hedefine ulaşma ihtimalinin yüzde 66 olabilmesi için, 2025 sonrası toplam karbon salımı 80 milyar tonla sınırlanmalı. Bu miktar 2020’deki seviyeden yüzde 80 düşük.
Üstelik 2024’te küresel salım rekor kırdı ve bu gidişle karbon kullanım sınırı iki yılda tükenecek.
The Guardian’ın haberine göre bilim adamları, fosil yakıt kaynaklı karbon salımının artması nedeniyle 1,5 eşiğinin kaçınılmaz olarak aşılacağını söylüyor.
Ayrıca 1,5 derece hedefine ulaşmak için gelecek birkaç yılda küresel salımın neredeyse sıfıra düşmesi gerektiğini belirtiyorlar.
Ama uzmanlar, küresel ısınmadaki bir derecelik her artışın insanlara pahalıya patladığını ve bu nedenle salımın olabildiğince hızlı azaltılması gerektiğini vurguluyorlar.
‘Felaket bir artış’
Bu gidişle dünya 2,7 santigrat derece ısınacak. Bu, ‘felaket bir artış’ olarak görülüyor.
Analizlere göre artış hedefini 1,7 dereceyle sınırlamak daha gerçekçi: 1,7 derece hedefinin altında kalabilmeyi yüzde 66 ihtimalle sürdürebilmek için karbon kullanım sınırı 390 milyar ton. Bu da mevcut emisyon hızına göre yaklaşık dokuz yıla denk.
İngiltere’deki Imperial College London’da profesör Joeri Rogelj şöyle konuştu: ”Karbon kullanım sınırı hızla tükeniyor. Bunun başlıca nedeni dünyanın küresel karbon salımını azaltmaktaki başarısızlığı. Her koşulda 1,5 eşiğine ulaşma ve onu aşma ihtimali çok yüksek. Hatta daha yüksek ısınma seviyelerine çıkmak riskimiz var.”
”İklim için ta 1992’de eyleme geçilmeliydi, yani Birleşmiş Milletler (BM) iklim sözleşmesinin kabul edildiği yıl. Ama artık her yıl, salımı azaltmak için en iyi yıl. Çünkü önleyebileceğimiz her ısınma payı daha az zarar ve acı anlamına geliyor-özellikle de yoksul topluluklar için.”
Rogelj, kasımda düzenlenecek BM COP30 iklim zirvesinde ülkelerin ciddi emisyon kesintisi taahhüdünde bulunmasının hayati olduğunu söyledi.
