Türkiye’de her 10 kişiden yedisi kadınların başını örtmesini uygun buluyor.
ABD’deki Michigan Üniversitesi Sosyal Araştırmalar Enstitüsü’nün Müslümanların çoğunlukta bulunduğu yedi ülkede yürüttüğü araştırmaya göre Türkiye Lübnan’dan daha muhafazakar. Yedi ülkeden sadece Türkiye ve Lübnan’da dört kişiden biri kadınların kamuya açık yerlerde başını örtmeyebileceğini düşünüyor.
Ankette, kadınların giysileri sorusu görsel bir tercih olarak işlendi. Her katılımcıya altı değişik stildeki kadın başörtüsünü tasvir eden bir kart verildi ve bunlardan hangisinin halka açık bir alan için uygun olduğunu seçmesi istendi. Kartlarda herhangi bir etiket olmamasına rağmen, stiller burka (#1 numaralı kadın) ve peçeden (#2) başörtüsüne (#4 ve #5) doğru sıralandı. Başını örtmeyen bir kadının gösterildiği bir seçenek de bulunuyordu. (#6)
Beyaz etkisi
Genel olarak, çoğu katılımcı, saçları ve kulakları beyaz bir başörtüsüyle kapalı #4 numaralı kadının kamuya açık bir alan için en uygun giyinmiş kadın olduğunu söyledi. Bu oran, Tunus’ta yüzde 57, Mısır’da yüzde 52, Türkiye’de yüzde 46 ve Irak’ta yüzde 44 olarak görülüyor. Irak ve Mısır’da, saçları ve kulakları daha muhafazakâr siyah bir başörtüsüyle bağlanmış #4 numaralı kadın, ikinci popüler yanıt oldu.
Pakistan’da, katılımcıların neredeyse dörtte biri (yüzde 24) #4 numaralı kadını seçerken; sadece gözleri ortaya çıkaran birer peçe giyen #2 ve #3 numaralı kadın arasında eşit bir ayrım yaşandı (yüzde 31’e karşılık yüzde 32).
Suudi Arabistan’da yüzde 63 çoğunluk #2 numaralı kadından yana tercih kullanırken, yüzde 11’lik bir kesim burka giyen #1 numaralı kadının kamu için en uygun giyinmiş stilde olduğunu söyledi.
Üç Türkiye’liden biri: Kapatmasa da olur
Birçok ülkede, hatırı sayılır bir azınlık kadının halka açık ortamda saçını kapatmamasının makul olduğunu söylüyor. Türklerin yaklaşık üçte biri (yüzde 32) böyle düşünüyor, Tunuslular arasında ise bu oran yüzde 15. Lübnanlı katılımcıların yaklaşık yarısı da (yüzde 49) kadının kamuya açık alanlarda başını örtmeden boy göstermesinin kabul edilebilir olduğu konusunda hemfikir. Bu, kısmen Lübnan’daki katılımcı kitlesinin yüzde 27’sinin Hristiyan olduğu gerçeğini de yansıtabilir.
Tunus, Türkiye’den ileride
Araştırılan ülkelerdeki halk kadınların daha muhafazakâr bir şekilde giyinmesi yönünde açık bir tercih ifade ediyorken, birçoğu ayrıca kadınların ne giyeceklerine kendilerinin karar verebiliyor olması gerektiğini söylüyor. Bu tutum en çok – azımsanmayacak miktardaki bir oranın kadınların toplum içinde başlarını örtmemesi fikrine açık olduğu – Tunus’ta (yüzde 56), Türkiye’de (yüzde 52) ve Lübnan’da (yüzde 49) yaygın. Suudi Arabistanlılar’ın ise neredeyse yarısı (yüzde 47) kadınların nasıl giyineceğini seçebilmesi konusunda özgür olması gerektiğini belirtiyor.
Irak, Pakistan ve Mısır’da da yukarıdakilere oranla daha küçük, fakat gözardı edilemeyecek bir yüzde de bu konuda hemfikir. Yüzdeleri ise sırasıyla 27, 22 ve 14 olarak ölçülmüş.
Araştırma, katılımcıların, kadınların kamuya açık alanlarda daha az veya daha fazla muhafazakâr kıyafetler giyme konusundaki tercihlerinde onlara sosyal mi yoksa kültürel normların mı rehberlik ettiğini düşündükleri konusunu ise cevaplamadan bırakıyor.
