Yolsuzlukla suçlanan dört eski bakanın yargılanmak üzere Yüce Divan’a gönderilip gönderilmemesi için kritik oylama bugün yapılacak.
21 Aralık’ta yapılması beklenen oylama, dört eski bakanın itirazları üzerine 5 Ocak’a ertelenmişti.
Meclis Soruşturma Komisyonu’nda Muammer Güler, Zafer Çağlayan, Egemen Bağış ve Erdoğan Bayraktar için oy kullanılacak.
Peki komisyonda kimler var, oylama nasıl yapılacak, çıkacak sonuca göre süreç nasıl ilereyecek? Dokuz soruda….
1. Komisyon neden ve nasıl kuruldu?
17 Aralık soruşturmasında yolsuzlukla suçlanan dört eski bakanın soruşturulması için.
Komisyonun kurulmasına, muhalefetin de baskısıyla AKP’lilerin sunduğu soruşturma önergesinin gizli oylama sonucunda kabul edilmesiyle 5 Mayıs 2014’te karar verildi.
Ancak oylama öncesi görüşmelerin Meclis TV’den yayınlanmaması, eski bakanlar hakkındaki fezlekelerin okunmaması, dört bakan için ayrı ayrı değil tek komisyon kurulması, daha ilk günden komisyonun faaliyetlerine şaibe düşürdü.
AKP’nin üye bildirmekte gecikmesi nedeniyle komisyon, karar verildikten dört ay sonra göreve başlayabildi.
2. Komisyondaki üye dağılımı nasıl?
15 kişilik komisyonda dokuz AKP’liye karşılık dört CHP ve bir de MHP’li vekil görev yapıyor. HDP’li üye Bengi Yıldız, Meclis Soruşturma Komisyonu haberlerine yayın yasağı getirilmesine tavır alarak komisyondan çekilmişti.
Mevcut üyeler şunlar:
AKP’liler: Hakkı Köylü (başkan), Yılmaz Tunç (başkan vekili), Mustafa Kemal Şerbetçioğlu, Bilal Uçar, Yusuf Başer, Mustafa Akış, İlknur İnceöz, Ayşe Türkmenoğlu, İsmet Su
CHP’liler: Rıza Türmen, Erdal Aksünger, Haluk Eyidoğan, Namık Havutça
MHP: Mesut Dedeoğlu
3. Yüce Divan kararı için ne lazım?
Komisyondan Yüce Divan kararı çıkması için en az sekiz oy gerekiyor. Dolayısıyla dokuz AKP’li vekilden en az üçünün bu yönde oy kullanması şart.
4. Oylama nasıl yapılacak?
Açık oylama yöntemiyle. Her bakanın akıbeti ayrı ayrı oylanacak.
Toplam 11 oylama yapılacak. Bakanlar, haklarındaki her suçlamadan ayrı ayrı oylanacak. Bu nedenle Güler için dört, Çağlayan için üç, Bağış ve Bayraktar için ikişer oy kullanılacak.
5. Suçlamalar ne?
İşadamı Rıza Sarraf’tan sağlanan, miktar ve değeri tespit edilemeyen maddi menfaatler karşılığında,
Zafer Çağlayan
1- Sarraf’ın İran’a altın ihracatı yapması işlerinde imtiyaz sağlamak,
2- Gana’dan kaçak yollarla yurda sokulmak istendiği ileri sürülen 1.5 ton altınla ilgili adli ve idari soruşturmaları engelleyerek altının Dubai’ye çıkışını sağlamak.
Muammer Güler
1- Sarraf’ın araçlarına trafikte emniyet şeridi kullanma imtiyazı vermek ve koruma polisi görevlendirmek,
2- Sarraf’la birlikte gözaltına alınan bazı şüphelilerin ve yakınlarının yasaya aykırı olarak istisnai yoldan Türk vatandaşlığına geçirilmesini sağlamak,
3- Sarraf’la ilgili adli ve istihbari çalışma yapılıp yapılmadığının araştırılması için talimat vermek,
4- Sarraf’ın usulsüzlükleri hakkında basında çıkacak haberlerin engellenmesi için girişimde bulunmak.
Egemen Bağış
1- Sarraf’ın turizm belgeli bir otel kiralama girişimiyle yakınlarına vize alınması işleri için aracılık etmek,
2- Sarraf’la ilgili soruşturma olup olmadığı yönünde kurum ve kuruluşlardan araştırma yapılmasını sağlamak,
3- Sarraf’ın usulsüzlükleri hakkında basında çıkacak haberlerin engellenmesi için girişimde bulunmak,
Erdoğan Bayraktar
1- Kişiye özel imtiyazlı imar planlarını onaylatmak, imar planlarına aykırı olarak yapılan bazı projelerin usulsüzlüklerine göz yummak, denetimlerden sorunsuzca geçmelerini sağlamak, 2- Bakanlıktan iş alan şirketlerin yemek işlerinin yakınlarının ortağı olduğu şirketlere verilmesi için aracılık etmek.
6. Süreç nasıl ilerleyecek?
Oylamalar sonucunda çıkacak karara göre komisyon rapor yazıp meclise sunacak.
Yüce Divan kararı çıkarsa son sözü genel kurul oylamasıyla Meclis söyleyecek. Genel kuruldaki Yüce Divan oylaması ise gizli oyla yapılacak. Meclis oylamasında Yüce Diven için salt çoğunluk gerekiyor, yani 276 oy. Meclis’te muhalafet ve bağımsızların 224 sandalyesi var. Dolayısıyla Yüce Divan kararı için hem bu blokun hiç fire vermemesi hem de AKP’den en az 52 milletvekilinin bu yönde oy kullanması gerekiyor.
Komisyondan Yüce Divan kararı çıkmazsa, genel kurulda oylama yapılmayacak; ancak muhalefet milletvekilleri önerge verebilecek.
7. Yayın yasağını kim niye istemişti?
Komisyon haberlerine yayın yasağı komisyonun AKP’li başkanı Hakkı Köylü’nün talebi üzerine getirilmişti.
Mahkemenin bu talebi kabul gerekçesinde ise şöyle denilmişti: Kararda şöyle deniliyor: “Eski bakanlar Mehmet Zafer Çağlayan, Muammer Güler, Egemen Bağış ve Erdoğan Bayraktar’ın kişilik haklarının zedelenmesinin önlenmesi, şöhret ve diğer haklarının korunmasının sağlanması bakımından…”
Buna karşılık Diken dahil birçok haber sitesi ve gazete yayın yasağına uymamıştı.
Kararın iptali yönündeki bireysel başvurular Anayasa Mahkemesi’nce reddedilmişti.
8. Soruşturma sürecinde neler öğrendik?
Rıza Sarraf ve Muammer Güler sorgulanamadı. Eski bakanlar, kendilerine yöneltilen soruları geçiştirdi. CHP’li üye Rıza Türmen, komisyondaki AKP’li vekillerin taş koymasından ötürü önemli tanıkların dinlenemediğini söyledi.
Buna rağmen bazı yeni bilgiler ortaya çıktı.
1- 17 Aralık yolsuzluk soruşturmasından sızan ses kayıtlarıyla, bu kayıtların Emniyet mensupları tarafından yapılan çözümlerinin ‘aynı olduğu‘, yani yazılı metinlere ekleme yapılmadığı tespit edildi. Adli Tıp bu tespitle, tapeleri ‘uygun‘ bulmuş oldu. Ancak tape dosyalarındaki 10 kaydın inceleme için Adli Tıp’a gönderilmemesi, yani kayıp olması soru işaretleri yarattı. Zira orijinal ses kaydının kayıp olması halinde, tapeler mahkemede kanıt sayılmıyor.
2- Soruşturmaın kilit ismi Sarraf’ın kuryesi, ‘Ankara’ya çok defa para götürdüğünü‘ söyledi. Kurye Muhammed Sadık, ”Hatta çok az olmakla birlikte oradan altın getirdiğimiz de olmuştur” dedi. Sadık’ın götürdüğünü kabul ettiği miktarlar: 2 milyon Euro, 2 milyon dolar ve 1.5 milyon lira. Ancak kurya, bunları kime verdiğini hatırlayamadı.
3- Soruşturma dosaysında rüşvetin görüntülerinin bulunduğu, fakat soruşturmaya AKP tarafından sonradan atanan ve takipsizlik kararının arkasında olan savcı Ekrem Aydıner’in bu görüntüleri iade ettiği öne sürüldü.
4- Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) bilgilerine dayanarak hazırlanan bilirkişi raporunda, Bağış ile eşi Beyhan Bağış’a ait üç evin, ikilinin ‘gelirleriyle orantılı olmadığı’, Güler ve çocuklarının mal varlıklarının ‘tasarruf ve birikimden kaynaklanmadığı’, Çağlayan’ın ailesinin para hareketlerinin ise ‘gelirleriyle önemli ölçüde orantısız olduğu’ kaydedildi.
5- Sarraf için,“Gerekirse önüne yatarım” dediği ses kayıtlarına yansıyan eski içişleri bakanı Muammer Güler’in ‘boş konuşmadığı’ ortaya çıktı. Güler, Sarraf için bir Çin bankasına ‘kişisel’ referans mektubu göndermiş. Bir başka ifşaat: Eski ekonomi bakanı Zafer Çağlayan’ın seçim bölgesindeki faaliyetlerine yine Sarraf 325 bin TL’lik bir katkıda bulunnmuş!
6- Bayraktar, şirketinin kabineye girdiği 2011’den sonra 3,3 kat büyümesini, ‘oğlunun ödüllü bir işadamı olması’ ve ‘devamlı artan net kâr’la açıkladı.
7- Bayraktar’ın küçük oğlu Rahmi Bayraktar’ın iki ayrı bankada tam 29 hesabı olduğu ortaya çıktı.
8- Bayraktar, Kadıköy Koşuyolu’ndaki 42 milyon TL’lik arsanın hesabını veremedi.
9 – Çağlayan, Sarraf’la ‘yakın‘ ilişkilerinde bir sakınca olmadığını savundu. Sarraf’ın kendisine en az bir saat ve piyano aldığını dolaylı yoldan doğrulayan Çağlayan, İranlı işadamının ailesiyle geliştirdiği ilişkilerle ilgisi olmadığını öne sürdü.
10- Sarraf’ın adamı Abdullah Happani’nin Çağlayan’ın kardeşinin hesabına yatırdığı 2 milyon 465 bin TL’nin, iki gün sonra bakanın hesabına geçtiği ortaya çıktı.
9. Yüce Divan’a daha önce kimler gönderildi?
Yüce Divan’da 1964’ten bugüne kadar bir başbakan ve 16 bakan yarıgılandı. Dokuz beraat, yedi ceza çıktı.
Yüce Divan’da yargılanan ilk yargılanan, ticaret bakanı Mehmet Baydur’du. Baydur beraat etti.
Son yargılanan ise bayındırlık ve iskan bakanı Koray Aydın’dı. Aydın de beraat etti.
Yüce Divan’lık tek başbakan ise Mesut Yılmaz’dı. Yılmaz hakkındaki karar ertelendi.
Yüce Divan’lık diğer isimler, yaptıkları bakanlıklar ve verilen kararlar şöyle:
Sosyal güvenlik bakanı Hilmi İşgüzar (suçlu),
gümrük ve tekel bakanı Tuncay Mataracı (suçlu),
bayındırlık bakanı Şerafettin Elçi (suçlu),
bayındırlık bakan Selahattin Kılıç (beraat),
devlet bakanı İsmail Özdağlar (suçlu),
bayındırlık ve iskan bakanı İsmail Safa Giray (beraat),
bayındırlık ve iskan bakanı Cengiz Altınkaya (beraat),
devlet bakanı Güneş Taner (erteleme),
bayındırlık ve iskan bakanı Yaşar Topçu (erteleme),
enerji ve tabii kaynaklar bakanı Cumhur Ersümer (erteleme),
enerji ve tabii kaynaklar bakanı Zeki Çakan (beraat),
devlet Bakanı ve başbakan yardımcısı Hüsamettin Özkan (beraat),
devlet Bakanı Recep Önal (beraat).
Haber doğruysa, yolsuzlukla suçlanan dört bakan, başbakanı da ‘takmamış’
Yolsuzlukla suçlanan eski bakanların mal varlığına el konabilir
Bakan Işık’tan ‘bilimsel’ yolsuzluk savunması: Varsa ufak tefek hırsızlıkları falan filan onu da şey yapmaya çalışıyorlar
Sıkı durun; üç bakanın bilirkişi raporuna itirazlarına çok güleceksiniz
Beklenen son: Yolsuzlukta en fazla bozulan ülke Türkiye!
Tutan mı var: Bayraktar, yakın çevresine ‘Yüce Divan’a gitmekten korkmam’ demiş
