AKP’nin mitinglerine katılmaya zorlandıklarını parti ismi vermeden doğrulayan Somalı maden işçileri, toplu araçlarla gittiklerinde 30 TL, benzinli araç için 150 TL, LPG’li araç için 100 TL aldıklarını, ayrıca yemek ücretlerinin ödendiğini anlattı.
Manisa’nın Soma ilçesinde 301 madencinin hayatını kaybettiği faciayı araştırmak üzere oluşturulan Meclis Araştırma komisyonu üyesi milletvekilleri, maden işçileriyle bir araya geldi.
Maden ocakları yaşayan mikroorganizmalar gibi
Rıfat Dağdelen Anadolu Lisesi’nin toplantı salonunda gerçekleşen buluşmada açılış konuşmasını yapan komisyon Başkanı Ali Rıza Alaboyun, Türkiye’deki 28 büyük maden kazasının, 27’sinin yeraltındaki kömür madenlerinde olduğunu dile getirdi.
Alaboyun, “Bizler de yeraltına indik işçilerle üretimde bulunduk, çalışma şartları diğer işler gibi değil. Burada her indiğiniz 10 metre derinlikte şartlar değişiyor. Bir de maden ocakları yaşayan mikroorganizmalar gibi. Buralar otomotiv fabrikasının tozlanan raflarını silmek gibi değil. Anlık takip edilmesi gerekir madenlerin. Komisyon olarak bizler bunun sorumluluğunu ve vebalini üstlendik” dedi.
Komisyon başkanı, konuşmasının ardından işçilerin sorunlarını korkmadan, çekinmeden anlatabilmeleri için kameraların dışarıya çıkartılmasını ayrıca konuşan işçilerin isimlerinin gazeteciler tarafından yazılmamasını istedi.
‘Ben bin 300 lira alıyorum ama taşeronlar 30 bin lira aldı’
Komisyon Başkanı Ali Rıza Alaboyun’un konuşmasının ardından toplantıya isimleri belirlenen 13 işçiden dördü katıldı. Toplantıya katılan maden işçisi T.Y., şunları anlattı:
“Ben 12 yıldır Soma Kömür İşletmeleri’nde çalışıyorum. Daha fazla arkadaşlarımızı ölmemesi ve sömürülmemesinden yanayız. İyi bir ücret ve şartlarda çalışmak istiyoruz. Sömürülmek istemiyoruz, hep sömürüldük, Ben bin 300 lira alıyorum. Ama taşeronlar 30 bin lira aldı. Sendika yönetimlerine yapılan seçimlerde biz kimi nasıl seçtiğimizi bilmiyoruz. Denetimlerini de görmedik, nasıl yapıldığını da görmedik. Bizim çalışma sistemimiz ana galeride olduğu gibi değil. Denetleme ana galeride yapılıyor. Neden üretim yapılan yerlerde denetleme yapılmıyor? Ben bunları sormak istiyorum. Sendika seçimleri neden özgürce olmuyor bizim elimize zarf veriliyor?”
İnsanlar çalışanlar ve çalıştıranlar olarak ikiye ayrılır
Emekli olmasına rağmen facianın olduğu kömür ocağında çalışmaya devam eden işçilerden S.Ş. “İnsanlar çalışanlar ve çalıştıranlar olarak da ikiye ayrılır. Çalışan insanlar sabah evinden sağlam nasıl çıktıysa, akşam da evine sağlam dönmesi lazım. Bunu çalıştıranların düzenlemesi lazım. Eğer bu insanlarımızı 301 canımız akşam evlerine sağlam dönmedilerse, burada çalıştıranların ihmali vardır” diye konuştu.
İşçilerin birçoğu gaz maskesi kullanmayı bilmiyordu
S.Ş., milletvekillerinin, neden iki kişi yerine 140 kişinin dışarıya çıkmadıkları yönündeki sorusuna ise, “Biz alt bölümlerdeydik. Bizim üzerimizde de çalışan işçiler vardı. Onlar ne zaman çıktı ne anlattılar da öyle davrandılar bilmiyorum. Maden içerisinde biz dumanın olmadığı bir alan bulduk. Buraya gelen işçilerin büyük bölümü gaz maskelerini kullanmaya başlamıştı. Ayrıca birçoğu da kullanmayı bilmedikleri için artık maskelerini kullanamayacaklardı. Bunun için öyle davrandık” yanıtını verdi
Taşeronlaşmanın nelere neden olduğu ortada
Maden işçilerinden M.Ş. ise, “Bir taşeronlaşmanın, özelleştirmenin, nelere neden olduğu ortada. Hep söylendi madenler, kamunun elindeyken kazalar olmadı. O zamanlar çalışma şartları belliydi. Taşeronlar yoktu. Bir zamandan sonra madenler özel şirketlerin eline bırakıldı. Şirketlerde kar marjını arttırmak için işçileri daha çok çalıştırdı. Bazı aracıları devreye soktu. Bu sistemle şirketler büyük paralar kazandılar” dedi.
Miting tarifelerini açıkladılar
Milletvekillerinin sorularına yanıt veren işçiler, son bir ayda, maden ocağı içerisinde, sıcaklığın arttığını, gaz maskelerinin en son beş yıl önce denetlendiğini, onun haricinde çalışıp çalışmadığından bile haberlerinin olmadığını dile getirdi.
Toplantının soru cevap bölümünde, CHP ve MHP’li milletvekilleri parti adı vermeden işçilere bir siyasi partinin mitinglerine katılıp katılmadıkları yönünde sorular sordu.
Mitinglerin tarifelerinin olduğunu dile getiren işçiler vekilleri şaşırtan açıklamalar yaptı. İşçiler, maden ocağına gelen otobüslerle mitinglere taşındıklarını, bunun karşılığında da 30 TL yevmiye aldıklarını söyledi. Bunun yanı sıra kendi aracıyla gittiklerinde, benzinli araçlar için 150 TL, LPG’li araçlar içinse 100 TL aldıklarını, ayrıca yemek masraflarının da mitinglerin ardından şirketlerinin muhasebesinden ödendiğini açıkladı.
Bunun üzerine AKP’li milletvekilleri de işçilere Cumhuriyet Mitingleri’ne gidip gitmediklerini sordu, işçiler gitmediklerini söyledi.
Soma’da herkesin, her işçinin, her madencinin bildiği bir olayı açıkladılar
Meclis Araştırma Komisyonu üyelerine konuşan işçilerin, siyasi parti mitingine katıldıklarını açıklamaları üzerine CHP Milletvekili Özgür Özel bir açıklama yaptı.
Komisyonun ara vermesinin ardından soruları yanıtlayan Özgür Özel, “Bu Soma’da herkesin, her işçinin, her madencinin bildiği bir olayı burada açıkladılar. İşçilere firma baskı yapıyor. Mitinge gitmesi için. İşçi de kabul ediyor, çünkü hep mitinge gittiği için para alıyor, hem de normal mesai ücreti alıyorlar. İşini kaybetmemek için de kabul ediyorlardı. Biz meclise önerge verdik. Bir siyasi partinin mitingine katılması için baskı yapan işverene ağır cezalar verilsin diye. Ama bununu için AKP’li milletvekillerini bekliyoruz. Gelip destek versinler. Sadece onlar için değil, yarın onlar muhalefet olduğunda da bundan yakınacaklar. Ancak o zaman vicdanlı çıkış yapabilecekler” dedi.
Başbakanın destek verdiği bir firmaya hangi müfettiş ceza yazabilir ya da kapatabilir?
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın bile mitinginde Somalı madencilere seslendiğini onların da sarı baretlerini salladığını da dile getiren Özel, “Şimdi başbakanın böyle destek verdiği bir firmaya, Enerji Bakanının gelip ‘en güvenli maden’ dediği firmaya kim hangi müfettiş ceza yazabilir ya da kapatabilir? Biz bir madene girdik ama sadece öğrenmek için girdik. Yani o madeni denetlemedik ya da güvenli bulmadık. Enerji Bakanının en güvenli dediği madende 301 işçi hayatını kaybetti” dedi.
