Ekonomi literatüründe “immiserizing growth”, yani fakirleştiren büyüme kavramı vardır. Klasik tanımında büyüme, dış ticaret hadlerini bozarak refahı azaltabilir. Türkiye’de mekanizma bire bir aynı olmayabilir. Fakat yüksek enflasyon, gelir eşitsizliği, atıl işgücü ve ölçüm sorunları birlikte düşünüldüğünde daha geniş bir fakirleştiren büyüme biçiminden söz etmek mümkün.
Bir ekonomi büyürken halk fakirleşebilir mi?
Evet.
Kişi başına GSYH yükselirken reel ücretler geriliyor, gelir dağılımı bozuluyor, sanayi zayıflıyor ve büyümenin getirileri geniş toplum kesimlerine ulaşmıyorsa ortalama gelir artarken refah düşebilir.
Tüm bu etkenlerden dolayı şu kadar büyüdük, dış ticaret hacmimiz şu oldu demek bir fayda sağlamaz. Bunların yanında, üretimin yapısına, reel ücretlere, istihdama, satın alma gücüne ve en önemlisi büyümeden kimin yararlandığına bakmak gerekir.
Bugün karşımızda iki Türkiye var.
Biri dolar üzerinden ölçülen.
Diğeri geçim üzerinden.
