MHP lideri Devlet Bahçeli’nin, PKK lideri Abdullah Öcalan için gündeme getirdiği ‘umut hakkı’, ömür boyu hapis cezasına çarptırılan hükümlünün yeniden özgürlüğüne kavuşma umudunu korumasını sağlar.
Partisinin grup toplantısında konuşan Devlet Bahçeli, Abdullah Öcalan için şunları dedi: “…‘Terörist başı işin içinde olmazsa bir şey çıkmaz’ diyenlere de sesleniyorum. Terörist başının tecridi kaldırılırsa gelsin TBMM’de DEM Parti grup toplantında konuşsun. Terörün tamamen bittiğini ve örgütün lağvedildiğini haykırsın. Bu dirayet ve kararlılığı gösterirse umut hakkının kullanımıyla ilgili yasal düzenlemenin yapılması ve bundan yararlanmasının önü de ardına kadar açılsın.”
Açıklamayla ‘umut hakkı’ gündem oldu.
Peki ‘umut hakkı’ nedir?
Eski ceza yasasındaki idam cezaları, yeni yasal düzenlemelere göre uyarlandı ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarına çevrildi.
Terörle Mücadele Kanunu (3713 sayılı yasa) ve Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı yasa) 302’inci maddesi kapsamında verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının infaz biçimi mevzuatta ömür boyu yani ölünceye kadar şeklinde düzenlendi. Söz konusu cezaların istisnası yok.
‘Umut hakkı’na sahip olan kişinin belirli bir infaz süresinden sonra durumunun yeniden gözden geçirilir.
Hükümlü bunun hangi gerekçeler üzerinden yapılacağını, kimlerin hangi yöntemlerle bu değerlendirmeyi yapacağını bilerek cezasını infaz eder.
Başka bir ifadeyle ‘umut hakkı’ öngörülebilir bir infaz biçimi getirerek kişinin yeniden özgürlüğüne kavuşma umudunu korumasını sağlar.
Abdullah Öcalan ‘umut hakkı’ndan yararlanabilir mi?
Peki Abdullah Öcalan bu haktan yararlanabilir mi?
Gazeteci Alican Uludağ X’teki paylaşımında bunu AİHM’in Öcalan kararını hatırlatarak yanıtladı:
“AİHM 18 Mart 2014’te Türkiye kararında ‘umut hakkı’ kapsamında Öcalan’ın ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının koşullu salıverilme hakkı olmaksızın infaz edilmesi nedeniyle sözleşmenin ihlali kararı vermişti. AİHM, Öcalan’ın ‘en fazla 25 yılda bir koşullu salıverilmenin gözden geçirilmesini’ istemişti.
Bu süre 15 Şubat 2024’te dolmuştu. Ancak iktidar mevcut infaz yasasını gerekçe göstererek Öcalan’ın bu haktan yararlanmasına izin vermemişti.
Bahçeli’nin açıklamasındaki ‘umut hakkı’ndan faydalanması için Türkiye’de yasal değişiklik yapılması gerekiyor.
…
Abdullah Öcalan’ın koşullu salıvermeden yararlanması için Terörle Mücadele Kanunu’nun 17’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının yürürlükten kaldırılması gerekiyor. O madde cezası idamdan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılanların koşullu salıvermeden yararlanamayacağını ve ömür boyunca cezaevinde kalacağını düzenliyor.
Eğer bu hüküm kaldırılırsa Öcalan’ın cezaevinde kalacağı süre 36 yıla düşer. Ve en geç 2035’te tahliye edilebilir.
İnfaz Kanunu’nun geçici 2’nci maddesi dahil bazı maddelerinin de kaldırılması ve Türkiye’nin ‘umut hakkı’ kapsamında kendi süresini de belirlemesi gerekiyor.”
