Türkiye, Artemis Anlaşmaları’na imza atan 71’inci ülke oldu.
Washington’da bulunan ABD Ulusal Havacılık ve Uzay İdaresi (NASA) genel merkezinde düzenlenen imza törenine Türkiye adına Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ve Türkiye Uzay Ajansı Başkanı (TUA) Yusuf Kıraç katılırken ABD’yi NASA Direktörü Jared Isaacman ve ABD Dışişleri Bakanlığı Uzay ve Çevreden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Connor Tomlinson temsil etti.
Kacır törende ABD Başkanı Donald Trump’ın temmuzda Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’ne katılmasının iki ülkenin uzay projelerinde işbirliği planlarını güçlendirdiğini söyledi. Bakan, “Türkiye, uzay yolculuğu alanında inanılmaz hedefler ve yeteneklerle yeni bir döneme giriyor. Amacımız, uzayda sürdürülebilir bir görünürlüğe sahip olmak ve tüm insanlığın yararı için uzayın barışçıl kullanımı konusunda adımlar atmaktır” diye devam etti.
Isaacman da anlaşmaya Türkiye’nin katılmasından memnuniyet duyduğunu belirterek “Bugün önemli bir dönüm noktasıdır. Bu alanda Türkiye, ortaya cesur bir vizyon koyuyor” dedi. NASA direktörü ayrıca ABD ile Türkiye’nin ‘astronotlarını Ay’ın yüzeyine geri gönderme vizyonunu’ paylaştığını belirtti.
Kacır törenin ardından da Türk gazetecilere konuştu ve 2027’nin ilk aylarında hibrit motora sahip bir uzay aracını Ay’a göndermeyi planladıklarını söyledi: “Bu vesileyle hem Ay yörüngesinden veri toplayacağız hem de Ay’a erişen ülkeler arasındaki yerimizi alacağız. Türkiye, Somali’de bir uzay limanının inşasına başladı. Bu, Türkiye’nin uzay ekonomisinde daha güçlü şekilde yer almasını sağlayacak ve uzay çalışmalarında daha bağımsız adımlar atabilmesini mümkün kılacak.”
NASA’dan Türkiye paylaşımı
Öte yandan NASA, X’ten “Artemis Anlaşmaları’na hoş geldin, Türkiye” paylaşımı yaptı.
Artemis Anlaşmaları
1967 Dış Uzay Anlaşması’na dayanan Artemis Anlaşmaları, ‘uzayın sorumlu keşfinin yönetimini geliştirmek için çok taraflı, bağlayıcı olmayan bir ilke ve kurallar bildirgesi’ olarak biliniyor.
Anlaşma ilkeleri arasında uzay nesnelerinin kaydı, faaliyetlerin çakışmasının önlenmesi, bilimsel verilerin paylaşımı ve acil yardım sağlanması gibi maddeler yer alıyor.
ABD anlaşmayla Ay’da kalıcı bir üs kurmayı ve Ay’ın hem Mars yolculuğu için bir durak olarak kullanılması hem de buradaki değerli madenlerin çıkarılmasını öngörüyor.
13 Ekim 2020’de ABD’yla birlikte Kanada, Japonya, Avustralya, İtalya, Lüksemburg ve Birleşik Arap Emirlikleri anlaşmaya imza atan ilk ülkeler olmuştu.
