ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı üzerindeki son çatışmaların ardından yeni saldırılarını İran’ın ‘Kazma Dağı bölgesine çok yakında, çok güçlü biçimde’ düzenleyeceklerini belirtti.
Trump, Washington’da Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile görüşmesinde konuştu.
Tahran yönetimine karşı saldırılarının tamamlanmadığını belirten ABD başkanı “Kazma Dağı bölgesini çok yakında, çok güçlü biçimde vuracağız” dedi.
Trump, “İran’la işimiz henüz bitmedi, şu anda ayrılmıyoruz” diyerek, İran’ın ‘nükleer operasyonlar için aklından geçirdiği her yere saldıracaklarını’ bildirdi.
İran nükleer faaliyetlerini Kazma Dağı’nın derinliklerinde mi yürütüyor?
ABD’nin 22 Haziran 2025’te Fordo, Natanz ve İsfahan’daki nükleer tesisleri hedef almış, Washington ve Tel Aviv İran’ın nükleer programına ciddi darbe vurduğunu açıklamıştı. Ancak daha sonra uydu görüntülerinde Kazma Dağı çevresinde yeni inşaat ve tahkimat faaliyetleri tespit edilmişti. Analizlerde dağın içindeki tünel girişlerinin hava saldırılarına karşı toprak ve kayayla güçlendirildiği, bölgede ağır iş makineleriyle kazı çalışmalarının sürdüğü iddia edilmişti.
İsrail istihbaratının da İran’ın çok sayıda son teknoloji nükleer santrifüjü Kazma Dağı’na taşıdığı, yerin derinliklerine gömdüğü ve böylece hava saldırılarında hedef alınmalarını zorlaştırdığı yönünde bazı değerlendirmeleri vardı.
Kazma Dağı, Natanz Nükleer Santrali’ne bir buçuk kilometre mesafede.
Dağın en önemli özelliği sert granit yapısına sahip olması. İran’ın dağın altında 80 ila 100 metre derinliğe kadar kazı yaptığı iddia ediliyor. Dağın toplam derinliğininse 600 metreye kadar ulaştığı belirtiliyor.
Dağın içindeki kazı çalışmalarının ilk olarak 2007’de planlandığı ancak sistematik olarak 2020’de başladığı ifade ediliyor.
İran’ın, Natanz Nükleer Santrali’nde 2020 ve 2021’de düzenlenen sabotaj eylemleri nedeniyle önemli santrifüjlerini güvenceye almak için Natanz’a oldukça yakın Kazma Dağı’nın içine taşıdığı öne sürülüyor.
Nitekim en gelişmiş sığınak delici bombaların dahi granit yapısı nedeniyle dağın iç kesimlerine nüfuz edemediği belirtiliyor.
İran’ın eski Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi de ülkesinin, Natanz Nükleer Santrali’nin 2020 ve 2021’de zarar görmesinin ardından üretim zincirinin kırılmaması amacıyla santrifüjlerin taşınmasının gündemde olduğunu ve bir dağın içerisine yerleştirileceğini açıklamıştı.
Salihi, santrifüjlerin nereye taşınacağına dair bölge ismi vermese de üretim zincirinin kırılmaması adına uzak bir bölgeye değil Kazma Dağı’nın içine taşındığı yorumları yapıldı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de 12 gün süren savaş sırasında İran’a ait üçüncü bir nükleer tesisin hasar gördüğünü, İsfahan yakınlarındaki bu tesisin saldırı sırasında henüz faaliyete geçmediğini açıklamıştı.
Erakçi’nin bu ifadelerinin de yeni santralin Kazma Dağı’nın derinliklerinde kurulduğu iddialarını güçlendirdiği yorumları yapılmıştı.
