İsrail’de Türkiye saatiyle (TSİ) 17:00 itibarıyla parlamento seçimi oylarının yüzde 86’sı sayıldı.
Hem başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğu hem de eski genelkurmay başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalif blok koalisyon kurmak için yeterli 61 milletvekiline ulaşamıyor.
Seçimlere katılım 1999’dan beri en yüksek seviyede. Yaklaşık 7,3 milyon İsrailli seçmenin yüzde 77’si sandığa gitti. İsrail basını yurt dışında yaşayan 70 binden fazla İsraillinin oy kullanmak üzere ülkelerine seyahat ettiğini yazdı.
İsrail’de diplomatlar dışındaki vatandaşların yurt dışında oy kullanma hakkı bulunmuyor.
İsrailli Haaretz gazetesinin aktardığına göre iktidar bloğu 53, muhalefet bloğuysa 48 sandalyeyle seçim yarışını sürdürüyor. Seçimde İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerse toplam 19 sandalyeyle kilit konumda.
Daha önce Netanyahu’nun iktidar bloğunda 64 vekil vardı.
Sonuçlara göre iktidardaki Likud Partisi 26, Eisenkot’un Yashar Partisi 21 sandalyeyle ikinci sırada.
İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partilerse toplam 19 sandalyeye ulaştı. Bu grupta üç partinin birleşimindeki Ortak Liste 12, Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisi’yse yedi milletvekili çıkarıyor.
Muhalefet kanadında eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid’in ‘Birlikte Listesi’ 12, Avigdor Liberman’ın İsrail Evimiz Partisi (Yisrael Beiteinu) ile Yair Golan liderliğindeki Demokratlar Partisi sekiz sandalye bandında.
İktidar blokundaki Ultra-Ortodoks Yahudileri (Haredi) temsil eden Şas Partisi yedi, Birleşik Tevrat Yahudiliği’nin (UTJ) yedi, Netanyahu’nun aşırı sağcı müttefikleri Itamar Ben-Gvir’in Yahudi Gücü Partisi (Otzma Yehudit) yedi, Bezalel Smotrich’in Dini Siyonizm Partisi’nin (Religious Zionism) altı sandalye kazanıyor.
Seçimde asker, diplomat, mahkum gibi kendi sandığında oy kullanamayan seçmenlerin ‘çift zarf’ olarak isimlendirilen oyları hariç sandıkların hepsinin sayımı tamamlandı.
Böyle sonuçlanması halinde 120 sandalyeli İsrail Meclisi’nde (Knesset) koalisyon kurmak için gerekli sayı 61 milletvekiline iki blok da erişemiyor. DW Türkçe’ye göre koalisyon sürecinde Arap partileri belirleyici olacak.
Cumhurbaşkanı hükümet kurma görevini kime verecek?
Resmi sonuçların açıklanmasının ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, meclise giren parti temsilcileriyle görüşerek başbakan adayı önerilerini toplayacak.
Bugüne kadar hiçbir partinin tek başına çoğunluk sağlayamadığı İsrail’de koalisyon protokollerinin tamamlanması kritik önem taşıyor.
Cumhurbaşkanı, hükümeti kurma görevini en çok oyu alan partiye vermek zorunda olmamakla birlikte, 61 milletvekilinin desteğini alma ihtimali en yüksek lideri görevlendirecek.
Hükümet kurmak için görevlendirilen isim, sert geçmesi beklenen koalisyon pazarlıkları için 28 günlük bir süreye sahip olacak. İhtiyaç halinde bu süreye 14 gün daha eklenebilecek.
Cumhurbaşkanının görevlendirdiği isim hükümeti kuramazsa, Herzog yeniden istişareyle mecliste başka bir isme hükümet kurması için görev verebilir.
Bu ismin 28 gün içinde koalisyon kurması gerekiyor. Eğer hala hükümet kurulamazsa, İsrail Meclisi’nden bir kişinin 61 milletvekilinin imzasını toplaması için 21 günlük süre başlıyor.
61 milletvekili sağlanırsa bu kişinin iki hafta içinde hükümeti kurması gerekiyor. Eğer sağlayamazsa Meclis lağvediliyor ve ülkenin yeniden üç ay içinde seçime gitmesi gerekiyor.
Bu senaryoda, ülkedeki mevcut başbakan geçici de olsa görevine devam ediyor. Yani Netanyahu çoğunluğa ulamamış da olsa muhalefet hükümeti kuramazsa en fazla altı ay daha geçici başbakanlıkta kalabilir.
Tarafların uzlaşması durumundaysa kurulan kabine, meclisten güvenoyu alarak resmen göreve başlayacak.
