ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’ye bu kez seçim çağrısı yaptı: “Merak ediyorum, Ukrayna’da seçimlerin yapılmasına ne kadar zaman kaldı?”
Zelesnki, Ukrayna’da ilk turu 31 Mart, ikinci turu 21 Nisan 2019’da düzenlenen devlet başkanlığı seçimlerinde oyların yüzde 73,22’sini alarak seçimi kazanmıştı.
Fakat 2022’den bu yana Rusya’yla devam eden savaş nedeniyle ülkede sıkıyönetim var. Bu nedenle 2024’teki başkanlık seçimleri de yapılamadı.
9 Aralık’ta Politico’ya konuşan Trump, savaşta gidişatın iyi olmadığını belirterek “Bence Ukrayna’da seçim vakti geldi. Çok uzun zaman oldu” demişti.
Zelenski’yse, ABD başkanına “Ben, seçimlere her zaman hazırım” diye yanıt vermişti.
Bu kez yolsuzluk suçlayıp seçim çağrısı yaptı
Beyaz Saray’da gazetecilere konuşan Trump, bu kez Zelenski’ye seçim çağrısı yaptı: “Merak ediyorum, Ukrayna’da seçimlerin yapılmasına ne kadar zaman kaldı? Uzun zamandır seçim yapılmadı.”
Ukrayna’nın çok fazla insan kaybettiğini ve yüzde 82’sinin savaşın sonlandırmak istediğini belirten Trump, barış anlaşması konusunda Zelenski’nin gerçekçi olması gerektiğini vurguladı.
ABD başkanı daha sonra yolsuzluk iddiasında bulunarak sorular yöneltti: “Ben de diyorum ki Ukrayna’da ne zaman kimseyi ayrıştırmayan bir seçim yapılacak? Orada büyük bir yolsuzluk sorunu da var. İnsanlar da soruyorlar. Ne zaman seçim yapılacak? Seçim yapacaklar mı, yoksa bu durum böyle devam mı edecek?”
Trump’ın ‘barış planı’
Trump yönetimi Rusya ve Ukrayna’ya ‘barış planı’ sunmuş, ABD heyeti, bu kapsamda iki ülkeyle görüşmeler yapmıştı.
ABD başkanı, 8 Aralık’ta Zelenski’nin, ‘barış planını’ okumadığını ve bu nedenle hayal kırıklığına uğradığını söylemişti.
Moskova’da ABD heyetiyle görüşen Rus tarafı temasların yapıcı geçtiğini fakat ‘toprak meselesi’nde henüz bir uzlaşıya varılmadığını duyurmuştu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin uzun zamandır Ukrayna’da işgalle ele geçirdiği toprakların ‘Rus toprağı’ olarak tanınması için bastırıyor.
Bunlar arasında Rusya’nın 2014’te yasadışı olarak ilhak ettiği Kırım yarımadası ve şu anda büyük bölümü işgal altında olan, Luhansk ve Donetsk’ten oluşan Donbas da yer alıyor.
Kiev, Donbas’ın halen elinde tuttuğu kısımlarını Rusya’ya bırakmayı reddediyor.
Rus lideri bu görüşme öncesi Kırgızistan ziyaretinde “Geri çekilmezlerse, bunu silah zoruyla başaracağız” demişti.
BBC’nin aktardığına göre ‘barış planı’nın son hali şöyle:
- Ukrayna ordusu 800 bin personelle sınırlandırılacak. İlk teklifte bu 600 bindi.
- Ukrayna NATO ülkelerinin tamamı onay verirse üye olabilecek. Şu anda tüm ülkeler bunu desteklemiyor. Planın ilk halinde Kiev için NATO üyeliği bir seçenek olmaktan çıkarılacaktı.
- NATO Ukrayna’da ‘kalıcı’ asker bulundurmayacak. İlk taslakta Ukrayna’da hiçbir NATO askeri bulunamayacağı yer alıyordu.
- ABD, Rusya’nın saldırı ihtimaline karşı NATO’nun beşinci maddesine benzer bir güvenceyi Ukrayna’ya verebilecek. Bu, Ukrayna’ya yapılan saldırıların tüm NATO’ya yapılmış kabul edileceği anlamına geliyor. İlk taslakta böyle bir güvence yoktu.
- Ukrayna kaybettiği toprakları askeri yollarla almamayı vadedecek. Bunun yerine müzakerelerle geri almayı deneyecek. İlk taslakta Kırım, Luhansk ve Donetsk bölgelerinin ‘defakto Rus toprağı’ olarak kabul edilmesi yer alıyordu.
